Ndị nwụrụ n'idemmiri Nepal agafeela 1,000 - Ụlọọrụ gbatagbata

Ọnụọgụgụ ndị nwụrụ n'ọdachi idemmiri dakwasịrị mpaghara Nepal dị nso na Tibet eruola ihe karịrị otu puku mmadụ, dịka ụlọọrụ na-ahụ maka ọnọdụ gbatagbata nke mba ahụ si kwuo.

Akụkọ kwuru n'ihe karịrị mmadụ 3,900 ka na-efu gụnyere ndị ọrụ karịrị mmadụ 600 a na-eche na ha tọrọ atọ n'ime ọwara mmiri apịtị jupụtara na ya.

Ka ọ dị ugbu a, ndịọrụ gbatagbata na-agba mbọ ịfụnye ikuku n'ime ọwara ndị ahụ, ebe ndịagha Nepal na Chaịna, tinyere ndị ọkachamara si mba Ịndịa, Korea na Ọstralia na-arụkọ ọrụ ịchọpụta ndị furu efu.

Praịm Minista Nepal bụ Balendra Shah, kwuru na ụbọchị Mọnde 31 Ọgọst na ha azọpụtala mmadụ 279 n'ebe ihe mberede ahụ mere.

Ọtụtụ ezinụlọ ndị ha hụrụ n'anya tọrọ atọ ka nwere olileanya na ụfọdụ ndị ahụ ka dị ndụ, n'agbanyeghị na ọrụ gbatagbata na-aga nwayọọ nwayọọ.

Cheta na mba Nepal dabere nke ukwuu n'ọkụ latrik si na mmiri dịka ha jirila ọtụtụ afọ arụpụta akụrụngwa ndị ahụ n'akụkụ ugwu ha.

Ndị ọchịchị kwuru na opekatampe akụrụngwa iri na otu a rụchara maọbụ ndị a na-arụ ugbu a mebiri emebi n'ihi idemmiri ahụ.

E kwuru na ndị gbatagbata malitere ịfụnye ikuku n'ime ọwara ahụ n'izuụka a, mana ezinaụlọ ndị ahụ tọrọ atọ na-ekwu na e kwesịrị ime nke ahụ kemgbe.

Otu ndị otu nwereike ịbanye n'ọwara ahụ gara n'otu ụlọọrụ mmepụta ọkụ latrik mmiri na mbido Mọnde, mana ha laghachiri azụ mgbe ha ahụghị onye ọ bụla n'ebe ahụ.

"Ka ọ na-ewe ogologo oge, otu ahụ ka olileanya anyị na-anwụ. Ọrụ a kwesịrị ịga n'ihu ngwa ngwa n'ihi na nkeji ọ bụla bara uru nye anyị," Jiban Khadka, onye ikwu ya nọkwa n'ime ụlọọrụ ahụ, gwara Kantipur.

"Ọ bụ ọrụ na-ewe iwe nke ji nwayọ nwayọ aga," Khadka kwukwara.

Ọrụ gbatagbata "esiwanyela ike", onye ndu Nepal bụ Shah kwuru, na-ekwu na idemmiri ahụ abụghị obere ihe.

Ihe karịrị mmadụ 800 na-efu efu n'ihi ọdachi idemmiri mere na Nepal

Ndị ọrụ gbatagbata na-achọ ndị lanarịrị oke idemmiri mere n'okeala Nepal na Tibet, ebe ụlọ ndị mmadụ bibiri, mmiri jupụtara n'okporoụzọ, ebe apịtị na mmiri kpochapụrụ akwammiri.

Ka ọ dị ugbua, ihe karịrị mmadụ 800 na-efu efu na Nepal, dịka a chọtakwala opekatampe ozu mmadụ ruru 177, ebe mmiri ozuzo na etu ala dị na-eme ka ọrụ gbatagbata sie ike.

Na Tibet, opekatampe mmadụ 558 na-efu efu, ebe e kwupụtara ọnwụ mmadụ atọ - o dobeghị anya ihe dị iche na ọnụọgụgụ ndị a na nke Nepal.

N'okeala abụọ ahụ, ọtụtụ narị ndị mba ọzọ na-efu efu - Nepal kwuru na nke a gụnyere ndị njem nleta mmadụ 178 si Ịndịa, 127 si Nepal, 65 ndị ​​Amerịka, 35 ndị ​ Ọstralịa, na 33 si ndị UK.

Ụlọọrụ nnyocha ala nke mba Amerịka bụ US Geological Survey kwuru na ọ bụ "ọdịda ice na mmiri gbawara agbawa" kpatara idemmiri ahụ - e nwekwara egwu na ihe ndị dị n'osimiri nwereike ibute idemmiri nke abụọ.

Dịka ọnụ na-ekwuchitere ụlọọrụ mba ofesi nke mba Chaịna bụ Lin Jian si kwuo, ihe dịka mmadụ 100 si mba Chaịna na-efu efu n'ihi idemmiri na Nepal.

Lin kwuru na Chaịna na Nepal na-enwe chite mkparịtaụka anya ma na-akwado mbọ a na-agba iji chọta ndị mmadụ n'ọrụ gbatagbata ha. O kwukwara na Chaịna ga-enyekwa aka n'ọrụ gbatagbata dabere na mkpa Nepal nwere.

'Mmiri kpochapụrụ ndị ezinaụlọ n'ihu m'

"Idemmiri buru ndị ezinaụlọ m n'ihu m," ka Kalpana Malla si Nuwakot kwuru.

O kwuru na idemmiri ahụ dọọrọ nna ya, nne ya, nwanne ya nwaanyị na ụmụ nwanne ya nwaanyị niile.

"Ha enweghị ike ịgbanahụ idemmiri ahụ; ọ dịghị ihe ga-eme ma ọlị," ka o kwuru. "Idemmiri a weghaara ihe niile, mana mụ na nwa m nwoke rịgoro n'elu ụlọ wee lanarị mana enweghị m ike ịkọwa ihe kpatara ya."

Nwa ya nwoke, Sugam Malla, kwuru na o zọpụtara nne ya site n'ịdọkpụ ya n'aka ya.

"Tupu nke ahụ, enyela m nwanne m nwaanyị ekwentị m ka ọ nọrọ n'udo ma nyere aka kpọtụrụ ya. Mana ọ dịghị onye nwere ike ịkpọtụrụ ya ugbu a. Ekwentị agbanyụrụla. Ana m atụ egwu na mmiri buru ya."

'Ụlọ miri na mmiri, ebe nwanne nwaanyị na-efu efu'

Sonam Dorjee - bụ onye ndu ndị njem si mba ofesi bụ onye bi n'obodo Rasuwa Syafru Besi dị na mpaghara Rasuwa na Nepal, gwara BBC na idemmiri wakporo obodo n'elekere 09:00.

Sonam hapụrụ otu awa tupu ọdachi ahụ amalite dịka o ji ụgbọala gawa njem nleta na Kathmandu.

Mana nwanne ya nwaanyị bụ Dechen Tamang na di ya na-efu efu ugbua gụnyekwara ọtụtụ ndị ezinaụlọ ya ndị ọzọ

Sonam kwuru na ya nụrụ ọda idemmiri mgbe ya bu ụgbọala ya na-agbapụ n'obodo ya.

"Ọ dara ka mbuze," ka o kwuru. "Ụlọ m adaala... Ahụla m foto."

Ọ kọwara idemmiri ahụ dịka "ihe mberede na ihe ọjọọ".

"Ọtụtụ ndị lanarịrịnụ a hapụla ebe obibi ha ugbu a, ha chọkwara enyemaka mberede na mbupụ, tinyere nri, ebe obibi nwa oge na nkwado ahụike."

Ọ na-ekpe ekpere ka a chọta nwanne ya nwaanyị na ndụ. "E nwere ohere ruru pasentị 10 anyị nwere olileanya," ka o kwuru.

Kedụ ihe gọọmentị na-eme maka ya?

Praịm Minista mba Nepal kwuru na ihe mberede ahụ ahapụla "mba ahụ dum n'ihe ijuanya na mwute dị ukwuu" ma kwuo na ndị ọrụ gọọmenti na mba Chaịna ga-ahazi otu esi azaghachi ya.

Onyeisiala mba Chaịna bụ Xi Jinping kpọrọ oku ka a malite ọrụ ọchụchọ dị mkpa, ma kwe nkwa na a ga-enyocha ihe ndị a nke ọma ma nye usoro ịdọ aka na ntị n'oge iji gbochie mmetụta ndị ọzọ.

Na mba Ịndịa gbara ha agbata obi, Praịm Minista Narendra Modi kwuru na gọọmenti ya "dị njikere inye Nepal ụdị enyemaka niile ha nwere ike".

Praịm Minista mba UK bụ Andy Burnham kwuru na gọọmenti Briten ga-eme "ihe niile o nwere ike" iji kwado ndị Briten bi na Nepal.