Siyaasad

Soomaali

Haween

Ciyaaro

Saynis iyo Caafimaad

Fan iyo Dhaqan

Muuqaal

Daawo

Raadiye

Maqal

Dhageyso

Somali

Maskaxda duqsigu waa mid la yaab leh oo dhinacyo badan kaga fiican kombiyuutar aad u awood badan

Sida maskaxda duqsigu u sharxi karo hab-dhaqanka aadanaha

Afkeenna waxa ku jira noocyo badan oo noolayaal yaryar ah, mid kastaana wuxuu leeyahay meel gaar ah oo uu ku nool yahay. Qaar ka mid ah bakteeriyadu waxay ku nool yihiin dusha ilkaha, halka qaar kalena ay ku nool yihiin carrabka. Qaar kale ayaa ku dhuunta meelaha yaryar ee u dhexeeya ilkaha iyo cirridka.

Maxay bakteeriyada wanaagsan ee afku muhiim ugu tahay caafimaadkaaga? Maxaad cuni kartaa si aad u ilaaliso?

Shaqada ugu weyn ee kelyuhu waa inay sifeeyaan qashinka iyo sunta ku ururta jidhka, kadibna ay ka saaraan iyaga oo kaadida ku dhex saaraya.

Ma dhabbaa in cunista yaanyada badan ay sababi karto dhagaxaanta kelyaha?

Xayawaan kee ayaa dadka ugu badan sababa dhimashadooda sannad kasta? Haddii aad u malaysay inuu yahay libaax-badeedka, waad qaldan tahay.



Tobanka xayawaan ee ugu khatarta badan adduunka

Laga bilaabo feraanferka ilaa shark-ga Greenland, kuwan waa noolaha leh cimri aan caadi ahayn oo aad u dheer.

Laga bilaabo 83 sano ilaa 15,000 sano: Xayawaannada qaarkood Soomaaliya laga helo ee ugu cimriga dheer dunida iyo waxa aan ka baran karno

La dagaallanka asaasaqa waa mid ka mid ah caqabadaha ugu waaweyn ee haysta nidaamka caafimaadka adduunka. In ka badan 55 milyan oo qof oo adduunka oo dhan ah ayaa hadda la nool cudurka, tiradaasna waxaa la filayaa inay si degdeg ah u korto tobanaanka sano ee soo socda sababtoo ah tirada dadka waayeelka ah ee sii kordheysa.



Tallaal ma looga hortagi karaa xanuunka asaasaqa/sirqowga?

Khubarradu waxay sharraxayaan afar isbeddel oo fudud oo wax-ku-ool ah oo dhinaca cuntada ah, kuwaas oo kaa caawin kara taageeridda caafimaadkaaga maskaxda.

Waxa aad cunayso waxay saameyn ku yeelan kartaa niyaddaada: Afar arrimood oo aad isku dayi karto

Shiinaha, Japan iyo meelo badan oo Aasiya ah, fadhiga dhulka oo jilbaha la laabayo ama Kada-loobka waa qayb ka mid ah nolol-maalmeedka. Dadku waxay si raaxo leh ugu fariistaan iyagoo ciribaha dhulka ku haya, marka ay tareenka sugayaan, saaxiibbadood la sheekaysanayaan ama wax cunayaan.

Wax ka ogow faa'iidada kadaloobku u leeyahay caafimaadka

Dad ayey caado u tahay in ay farahooda jimciyaa ama ay juciyaan, marka aysan waxba ku haynin, dhawaaqa kasoo baxayana waxa uu u yahay mid ay caadi ah. 

Ma jucisaa farahaaga? Wax ka ogow sida ay u saameyso caafimaadka

Sannadkii 2025, cilmi-baarayaal reer Japan ah waxay ogaadeen in dadka si joogto ah kaligood wax u cuna ay leeyihiin mug maskaxeed oo yaraada, gaar ahaan qaybaha muhiimka ah ee maskaxda ee la xiriira awoodda garashada, xusuusta iyo fikirka.



Hab-dhaqan ay Soomaaliduna leedahay oo la ogaaday inay keento cimri dherer isla markaana yareyso cudurka dhimirka

Cayilku wuxuu caalamka oo dhan ka noqday dhibaato sabab u ah cudurro halis ah oo aad u saameeyay nolosha dadka

Cayilka ma soo dedejin karaa cimrigaaga? Khubarada ayaa soo bandhigay qaabka ugu sahlan ee miisaanka lagu dhimo.

anaayo 27, 2026, Alexandra Bell, oo ah madaxweynaha iyo agaasimaha guud ee Bulletin of the Atomic Scientists, ayaa ku dhawaaqay in saacada qiyaamaha (Doomsday) loo raray saqda dhexe oo dhiman 85 ilbiriqsi.

U diyaar garowga saacadda qiyaamaha: Ma dhamaadkii dunida ayaa lagu dhawaaday?

Dhibicda kaadida ee timaada dhowr ilbiriqsi kadib marka la kaadiyo ama musqusha laga soo baxo waxaa loo yaqaanaa Post-Micturition Dribbling ama PMD.

Markaad kaadiso kadib, ma dareentaa inay dhibco kaa soo dareeraan? Ogow xanuunka ku haya

Ciyaartooydan waxay sidoo kale halis ugu jiraan in uu wadnaha degdeg u istaago oo sidaas ku geeriyoodaan. Dhallinyarada iyo dadka caafimaadka qaba uma geeriyoodaan inta badan wadno-xanuun.


Maxay iyagoo da'yar u dhintaan dadka jirka-dhista?

Haddii qalabka aan shaashad lahayn uu caalamka kusoo faafo, waxaa laga yaabaa inuu noqdo habka kaliya oo naga dhigaya inaan tiknoolajiyadda la jaan qaadno.

Ma ogtahay in warshadaha teknoolajiyadda ay kaa haqab-tiri rabaan isticmaalka muraayadaha?

Sida uu sheegay khabiir cilmi-nafsiga oo BBC-da la hadashay, waxaa jira caddeyn xooggan oo muujinaysa in dadku ay wax badan cunaan marka la siiyo qaybo waaweyn. Hal daraasad ayaa qiyaastay in dadku ay cunaan 35% oo dheeraad ah marka qaybaha cuntada la labanlaabo.

Sideen cunista xad-dhaafka ah u joojin karnaa?

Qaar ka mid ah xitaa waxaa loogu yeeraa “heer-sare”, sababtoo ah waxaa si aad ah ugu badan nafaqooyin iyo faa’iidooyin caafimaad oo kala duwan.

Shan cunto oo Afrikaan ah oo uu saynisku u aqoonsan yahay inay caafimaadka u fiican yihiin

Sida laga soo xigtay xogta USGS iyo saynisyahannada falanqeeyay dhacdada, saameynta baraf weyn oo ku dhacay dooxada waxay la mid ahayd dhulgariir cabirkiisu yahay 5.2.

Maxaa sababay daadadkii ay dadka badan ku dhinteen ee Nepal, maxayse saynisyahanadu ka yiraahdeen

Qalliinka dhexdiisa ayaa qalab AI ah wuxuu si toos ah u falanqeynayay muuqaalka kamaradda qalliinka. Wuxuu dhakhaatiirta ka caawinayay inay aqoonsadaan xididdada dhiigga iyo neerfayaasha muhiimka ah ee maskaxda

Qalliinkii ugu horreeyay ee maskaxda oo garaadka macmalka ah (AI) ku lug lahaa oo lagu guuleystay

Laura Kelly, oo 28 jir ah, waxay ku dhalatay xaalad maqaar oo naadir ah oo loo yaqaan 'melanocytic nevus' waxayna martay 14 qalliin intii ay yarayd, iyadoo ay jiraan cabsi ay dhakhaatiirtu ka qabaan inaysan noolaan karin da'da siddeed jirka.



Gabar jirkeeda 98 boqolkiiba ay ku yaallaan 'bar' ay ku dhalatay 

Markii ay falanqeeyeen balaayiin muuqaal ah, saynisyahannadu waxay awoodeen inay isku xiraan hab-dhaqannada maalinlaha ah iyo suurtagalnimada in kalluunku cimri dheer noolaado.

Hal maalin ayaad ku saadaalin kartaa inta sano ee aad noolaan doonto

Maskaxdu waxay isticmaashaa 20% ee tamarta jirka, sidaas darteed cunto dheellitiran oo kala duwan ayaa kaa caawin kara.

Tobanka cunto ee kobcin kara xusuusta iyo caafimaadka maskaxdaada

Caddaymihii ugu dambeeyay ayaa muujinaya in ay ka waxtar badan yihiin balastarrada nikotiinka, xanjada nikotiinka ama kiniiniyada.

Falanqeyn lagu ogaaday qaabka ugu wanaagsan ee loo joojin karo cabidda sigaarka 

Ma fududa in laga mira-dhaliyo ganacsi lagana dhigo mid guuleysta haddii aan dadaal iyo feker gelin. Qodobbadan ayaa aasaas u ahaa waxa ay maalqabeen ku noqdeen qaar ka mid ah ragga ugu taajirsan adduunka.