Siyaasad

Soomaali

Haween

Ciyaaro

Saynis iyo Caafimaad

Fan iyo Dhaqan

Muuqaal

Daawo

Raadiye

Maqal

Dhageyso

Somali

Tobannaan sano, dhaqaalaha dalal badan oo Afrika ah wuxuu si weyn ugu tiirsanaa dhoofinta alaabta ceeriin iyo soo dejinta badeecadaha warshadaysan ee qiimahoodu sarreeyo. Maanta, dowladaha, maalgashadayaasha iyo dejiyeyaasha siyaasadaha ayaa si isa soo taraysa su'aal uga keenaya habkaas dhaqaale.

Afrika ma waxay dhiseysaa isku filnaansho dhaqaale oo mustaqbalka ah?

Hadalka Gen Birhanu Jula ayaa inta badan diiradda lagu saaray dagaallada billowday 13-kii Febraayo, iyo in ciidamada federaalka iyo xulafadooda ay la wareegeen magaalooyin ka tirsan gobolka Tigrayga.

Taliyaha ciidanka Itoobiya oo sheegay in la qabtay hub ay lahayd TPLF oo ka yimid Massawa

Kumannaan bukaanno Soomaaliyeed ah ayaa sannad kasta u safra dalal shisheeye iyagoo raadinaya daaweyn takhasus ah oo aan dalkooda laga heli karin, ay adag tahay in la helo ama loo arko mid aan la isku hallayn karin, sida lagu sheegay cilmi-baarista.

Cilmi-baaris: Bukaannada Soomaaliyeed oo malaayiin doollar ku bixiya daaweyn dibadda ah

Mas’uuliyiinta magaalada Mooyaale ayaa BBC-da u sheegay in gabar lagu dilay iska horimaad dhowaan ka dhacay magaalada oo ku taalla gobolka Koonfurta Oromiya, ee dalka Itoobiya, kaas oo la xiriiray muran xudduudeed u dhexeeya ciidamada ammaanka ee dhinacyada Oromiya iyo Soomaalida. Waxay intaas ku dareen in dhacdadaas kaddib bannaanbaxyo ay ka dhaceen magaalada.

Wararkii ugu dambeeyay xaaladda magaalada Mooyaale oo uu iska hor imaad ka dhacay

10 maalmood kadib markii uu dib uga qarxay dagaalka gobolka Tigray ciidamadii TPLF waxay si lama filaan ah uga baxeen caasimadda Mekelle. Maalmo gudahoodna waxay gabi ahaanba baneeyeen inta badan gobolka

Maxaa keenay dib u gurashada degdegta ah ee TPLF, maxaase dhici kara oo soo socda

Ra'iisul Wasaare Abiy Axmed ayaa sheegay in Itoobiya ay doonayso nabad ay la yeelato Eritrea, isla markaana ay rabto inay noqoto lamaane dhanka horumarka ah; hase yeeshee, wuxuu xusay in Eritrea "ay la kulmi doonto cawaaqib xun haddii ay sii waddo ku tiirsanaanta ciidamo kale, oo ay ku sii socoto waddadeeda burburka ah."



Abiy Ahmed oo sheegay in Eritrea wajihi doonto cawaaqib xun hadii ay sii waddo 'ku tiirsanaanta wadamada kale'

Madaxweynaha Somaliland ayaa sheegay inuu ka soo horjeedo faragelin kasta oo lagu sameeyo Itoobiya oo khatar gelinaysa xasilloonida iyo madax-bannaanida dalkaas.

Madaxweynaha Somaliland oo caddeeyey mowqifka dowladdiisa ee xiisadda ka taagan gobolka

Wadahahadalka taleefanka ee Ra'iisul Wasaare Abiy uu la yeeshay Xoghayaha Arrimaha Dibadda Rubio wuxuu yimid xilli dagaal uu mar kale ka qarxay waqooyiga Itoobiya, waxaana jira walaac laga qabo in Itoobiya iyo Eritrea ay dagaal geli karaan

Maxay ka wada hadleen Abiy Axmed iyo Xoghayaha arrimaha dibadda ee Maraykanka

Addis Ababa ayaa Asmara ku eedeysan inay taageerayso kooxaha fallaagada ah ee dagaalka kula jira dowladda gaar ahaan Tigraay balse dhowr jeer ayey Eritrea eedeymahaas si cad u beenisay.



Dowladda Soomaaliya oo BBC-da u sheegtay mowqifkeeda ku aadan xiisadda ka dhex taagan dalalka Itoobiya iyo Eritrea

Gaadiid xamuul ah oo sida askarta Eritrea ayaa lagu arkay iyagoo gudaha u galaya dhulka Itoobiya, halka Itoobiya la soo wariyay inay kaga jawaabtay duqeymo ay fuliyeen diyaaradaha aan duuliyaha lahayn.

Itoobiya oo uga digtay Eritrea inay isdifaaci doonto kaddib markii ciidamo ay ka gudbeen xadka

Waxey ku sii jeedaan deegaan ay iska horimaadyo ka socdaan oo u dhexeeya ciidamada dowladda Itoobiya iyo ciidamada gobolka

Xogo dheeri ah oo laga helayo ciidamada Eritrea oo la sheegayo in ay gudaha u galeen Itoobiya

Ra’iisul Wasaaraha Itoobiya Abiy Axmed, oo khudbad jeediyay kaddib markii Golaha Wakiillada Shacabka u magacaabay inuu xilka Ra’iisul Wasaaraha sii hayo shanta sano ee soo socota, ayaa sheegay in ay sii socon doonaan dadaallada lagu doonayo in Itoobiya ay hesho deked badeed ay si buuxda u maamusho.

Abiy Axmed: Waxa keliya ee ay cadowgeenna ku mashquulsan yihiin waa sidii loo xaddidi lahaa awoodda Itoobiya ee Badda Cas

Xeerka Ilaalinta Duur-joogta ee Somaliland ayaa si cad u mamnuucaya in duur-joogta la dilo, la qabto ama laga ganacsado, waxaana ciqaab adag ay ka dhalanaysaa cid kasta oo ku xad-gudubta, ajaanib iyo muwaadinba.

Caasha-badhi: Muxuu yahay maxaase lagu arkay xayawaankan laga dhoofinayo Somaliland?

Axmed Shide ayaa hore u soo noqday Wasiirka Maaliyadda Itoobiya, wuxuuna sidoo kale xilal kala duwan ka soo qabtay dowladda.

Waa kuma Axmed Shide, Soomaaligii ugu horreeyay ee loo doorto xilka guddoomiyaha baarlamaanka Itoobiya?

Mas'uul sare oo ka tirsan dowladda Itoobiya ayaa sheegay in jawaabta Itoobiya ay noqon doonto mid adag, isaga oo sheegay in ciidamada Eritrea ay ka gudbeen xadka Itoobiya, isla markaana ay ka qaybqaateen dagaalladii maalmihii u dambeeyay.



Sarkaal sare oo ka tirsan dowladda Itoobiya oo ku hanjabay in ay jawaab adag bixin doonaan xilli uu eedeynayay Eritrea

Eritrea: Tan iyo bilowgii xornimadeeda 1991-kii, xiriirkii dhowaa ee ka dhexeeyay labada dal, oo ay sabab u ahaayeen xiriirkii xoogganaa ee ay lahaayeen ururradii labada dhinac ee guulo ka gaaray dalalkooda, ayaa si aan khilaaf lahayn ugu gudbay una horumaray xiriir u dhexeeyay labada dowladood.

Eritrea iyo Itoobiya: Xiriirkooda diblomaasiyadeed iyo marxaladihii uu soo maray

Xidhitaanka safaaradda iyo jarista xidhiidhka diblomaasiyadeed ayaa muujinaya heerka uu gaadhsiisan yahay khilaafka cusub ee ka dhex qarxay labada dal.

Khilaafka Itoobiya iyo Eritriya oo cirka isku shareeray iyo labada dal oo safaaradaha kala qaatay

Magaalada Addis Ababa ee caasimadda Itoobiya, ayaa habeenkii xalay laga maqlayay dhawaqa rasaasta culus, sida ay wakaaladda wararka ee Reuters ka soo xigatay ilo diblomaasiyadeed.

Maxay yihiin qaraxyada xalay laga maqlayay Addis Ababa?

Goobjooge ayaa BBC-da u sheegay in 52 qof ay ku dhinteen magaalada Alamata iyo nawaaxigeeda muddo saddex maalmood ah oo dagaallo culus ay ka dhaceen. 

Alamata: Maxaan ka og nahay magaalada sida weyn loogu dagaallamay ee waqooyiga Itoobiya? 

War saxaafadeedyo la shaaciyey toddobaadkan ayaa taliyaha ciidamada Itoobiya, Field Marshal Berhanu Jula wuxuu ku eedeeyay Masar iyo Suudaan inay taageerayaan isbahaysi cusub oo kooxo hubaysan iyo kuwo siyaasadeed samaysteen, kuwaas oo doonaya inay afgembiyaan dowladda Ra'iisul Wasaare Abiy Ahmed

Masar iyo Suudaan maxay ka yiraahdeen eedeynta ay Itoobiya u soo jeedisay

Dagaal ayaa ka qarxay gobolka waqooyiga Itoobiya ee Tigray kaas oo u dhexeeya ciidamada gobolka iyo ciidamada qaranka.
Dadka deegaanka Tigray, kuwaas oo isku dayayay inay ka soo kabtaan dagaal laba sano socday oo dhammaaday 2022kii, ayaa ka baqaya inay dib ugu soo laabtaan colaad buuxda.


Itoobiyaanku ma waxay dib ugu socdaan dagaalkii Tigray?

Dalalkaan ayaa ammaanay tallaabadan oo ay u arkaan mid wax weyn u soo kordhin doonta.

Ninka ugu qanisan Afrika oo qaadaya tallaabo muhiim u ah Itoobiya iyo Jabuuti 

Ciidamada milateriga oo sheegay inay khasaare gaarsiiyeen dhinaca kale, iyadoo ay sii kordhayaan cabsida laga qabo inuu dib u billowdo dagaal sokeeye oo baahsan.

Ciidamada Itoobiya oo markii ugu horreysay ka hadlay dagaalka

Tan iyo markii dagaalkii sokeeye ee Tigray lagu soo afjaray Heshiiskii Pretoria, colaad ayaa mar kale ka qaraxday Waqooyiga Itoobiya, iyadoo ka bilaabatay Arbacadii, 23-ka Sebtembar.