TOOS, Digniin ku saabsan weerar gantaallo iyo diyaaradaha aan duuliyaha lahayn oo laga maqlay Riyadh, iyadoo qaraxyo laga soo sheegay caasimadda Sacuudiga
Hay’adda Difaaca Madaniga ah ee Sacuudiga ayaa subaxnimadii Jimcaha soo saartay digniin ay ku wargalisay dadka ku nool caasimadda Riyadh inay gabaad galaan
Trump: Waa inaan go'aamiyaa sida aan Iran uga adkaan lahayn, si kasta oo ay xaaladdu u adkaato
Cabbaas Araqchi: "Weli waxaan Mareykanka kula jirnaa wadaxaajood aan u mareyno Pakistan iyo Qadar"
Abiy Ahmed oo sheegay in Eritrea wajihi doonto cawaaqib xun hadii ay sii waddo 'ku tiirsanaanta wadamada kale'
Soomaali ku dhimatay duqayn diyaaradeed oo ka dhacday gobol lagu muransan yahay oo u dhaxeeyay Koonfurta Suudaan iyo Suudaan
Tebin toos ah
Warbixinta Wall Street Journal ee digniinta Iran haddii Maraykanka iyo Israa’iil ay dib u bilaabaan weerarrada
Xigashada Sawirka, Reuters
Qoraalka sawirka, sawir hore oo gantaal ay Iran soo tuurtay
Wargeyska The Wall Street Journal ayaa sheegay in Iran ay ka digtay inay ballaarin doonto baaxadda weerarradeeda haddii Israa’iil iyo Maraykanku ay dib u bilaabaan weerarrada ka dhanka ah dalkaas.
Warbixintu waxay sheegtay in haddii duqeymaha cirka dib loo bilaabo, Iran ay weerari doonto saldhigyada iyo maraakiibta dagaalka ee Maraykanka oo keliya, balse ay sidoo kale bartilmaameedsan doonto garoomada diyaaradaha, dhuumaha shidaalka iyo goobaha kale ee rayidka ee dalalka deriska la ah ee ku yaalla Gacanka Faaris.
Wargeysku wuxuu intaas ku daray in digniinahan lagu baahiyey hadallo si fagaare ah loo jeediyey iyo farriimo diblomaasiyadeed oo si gaar ah loo gudbiyey.
Warbixintu waxay sidoo kale sheegtay in Iran ay haysato kayd badan oo gantaallo iyo diyaaradaha aan duuliyaha lahayn ah, isla markaana ay awood u leedahay inay adeegsato.
Iska horimaadyada magaalada Moyale oo sababay dhimashada dad rayid ah, halka dad badanna ay u qaxeen Kenya
Xigashada Sawirka, .
Qoraalka sawirka, Dhibaatada Mooyaale
Dadka ku nool magaalada Moyale ee koonfurta Itoobiya ayaa BBC-da u sheegay in dad rayid ah lagu dilay iska horimaadyo tan iyo Axaddii ka dhacay deegaan xuduud la leh maamullada Oromiya iyo Soomaalida.
Dadka ay BBC-du la hadashay ayaa sheegay in sababta isku dhacu ay ahayd “calan si khaldan loo taagay”, isla markaana dad dhowr ah oo labada dhinac ah la dilay, oo ay ku jiraan carruur da’doodu tahay 10 sano.
Duqu wuxuu sheegay in deegaanka ay xuduud wadaagaan Soomaalida iyo Oromadu, ay Soomaalidu “ka gudbeen xuduudda, galeen dhulka Oromiya, ayna ka taageen calankooda maamul.”
Cabdiraxmaan Karama, oo la hadlay BBC-da laanteeda Af-Soomaaliga, kana shaqeeya hay’ad gargaar, ayaa sheegay in deegaanka laga dhisay maamul cusub.
Dhanka kale, Cabdiraxmaan ayaa sheegay in dhaqdhaqaaqyo maleeshiyaad ay ka billowdeen dhinaca gobolka Oromiya.
“Subaxnimadii Khamiista ayaa rasaas la isweydaarsaday, waxaana halkaas ka dhashay burbur xooggan. Guryo dhowr ah ayaa la gubay, dadkii deegaankuna waxay ka carareen magaalada. Markii dambe, ciidamada ammaanka ee deegaanka ayaa halkaas galay si ay xaaladda u dejiyaan,” ayuu intaa ku daray
Reuters ayaa sidoo kale sheegtay in iska horimaadyadu magaalada ka billowdeen Arbacadii, iyadoo dadka deegaanka ay soo sheegeen rasaas laga maqlayay dhinaca xuduudda Itoobiy
Boqollaal qof ayaa guryahooda ka barakacay kaddib iska horimaadyo ka dhacay magaalada Moyale, oo ah xarun ganacsi oo ku taalla xuduudda Itoobiya iyo Kenya, sida ay sheegtay wakaaladda wararka ee Reuters.
Boqollaal Itoobiyaan ah ayaa u tallaabay gudaha Kenya si ay uga baxsadaan colaadda ka qaraxday magaalada Moyale, sida ay sheegeen Laanqayrta Cas ee dalkaas iyo mas’uuliyiintu.
Reuters ayaa sidoo kale sheegtay in iska horimaadyadu magaalada ka billowdeen Arbacadii, iyadoo dadka deegaanka ay soo sheegeen rasaas laga maqlayay dhinaca xuduudda Itoobiya.
Warbaahinta Israa’iil: Taliyaha ciidamada milatariga oo aan arag baahi loo qabo in Iiraan la weeraro ka hor doorashada
Xigashada Sawirka, Reuters
Qoraalka sawirka, Reuters
Eyal Zamir
Telefishinka Channel 13 ee Israa’iil ayaa sheegay in taliyaha guud ee ciidamada milatariga dalkaas, Eyal Zamir, uu kulan gaar ah oo dhowaan dhacay ku sheegay inuusan hadda arkin baahi hawlgal oo loo qabo in Iiraan la weeraro ka hor doorashooyinka baarlamaanka Israa’iil ee toddobaadka soo socda.
Sida warbixintu sheegtay, Zamir ayaa kulanka ka yiri: “Ma aragno wax calaamado ah oo muujinaya in loo baahan yahay in Iiraan la weeraro ka hor doorashada,haddii aan go’aansanno in weerar lagu qaado Iiraan uu lagama maarmaan yahay, waan fulin doonnaa.”
Dhanka kale, dhaleeceeyayaasha Ra’iisul Wasaaraha Israa’iil Benjamin Netanyahu ayaa hore ugu eedeeyay inuu doonayo inuu dib u bilaabo dagaalka Iiraan, si uu saameyn ugu yeesho doorashada ama dib ugu dhigo.
Yair Lapid, ra’iisul wasaarihii hore ee Israa’iil ahna hoggaamiyaha xisbiga mucaaradka dhexe ee baarlamaanka dalkaas, ayaa Arbacadii Netanyahu ku eedeeyay inuu si khatar ah siyaasadda ugu dhex darayo amniga qaranka, xilli doorashadu soo dhowdahay.
“Runtii aad ayaan ula yaabay inaan maqlo Netanyahu oo si taxaddar la’aan ah uga hadlaya khataraha amniga,” ayuu yiri Lapid.
Cali Azmaei ayaa intaas ku daray: “Maraykanku mar dambe boos kuma laha Marinka Hormuz.”
Saacado ka hor, Madaxweynaha Maraykanka Donald Trump ayaa Iiraan ku eedeeyay inay dadaal kasta ku bixinayso kor u qaadista qiimaha shidaalka ka hor doorashooyinka dhexe ee Maraykanka, iyadoo uu sheegay inay faafinayso warar been abuur ah oo ku saabsan qaraxyada miinooyinka iyo weerarrada maraakiibta ee Marinka Hormuz.
Trump ayaa sheegay in shidaal ka badan kii dagaalka ka hor uu hadda marayo Marinka Hormuz, sidaas darteedna Iiraan ay adeegsanayso tallaabo kasta oo ay qiimaha shidaalka kor ugu qaadi karto.
Maanta, qiimaha fuustadii shidaalka cayriin ee Brent ayaa kor u dhaafay 113 doollar, waana qiimihii ugu sarreeyay ee saliiddaasi gaarto shantii bilood ee la soo dhaafay.
Maxaa ku dhacaya jirkeenna marka jaceyl nalooga baxo?
Xigashada Sawirka, Getty Images
Qoraalka sawirka, Jaceylada burbura
Wadne xanuun, wadnaha oo laba qaybood u qaybsamaa, maxaad u maleyneysaa halbeeg kasta oo aan dul dhigno si aan isugu dayno inaan ku qeexno xanuunka na soo gaara, ka dib markii qof aad la socotay ku diido balse wali aad jeceshahay.
Zelenskyy oo Ruushka ku eedeeyay inuu adeegsaday gantaallada kala firdha
Xigashada Sawirka, Getty Images
Qoraalka sawirka, Volodymyr Zelensky
Madaxweynaha Ukraine, Volodymyr Zelenskyy, ayaa Ruushka ku eedeeyay inuu mar kale hubka nooca gantaallada marka ay bartilmaameedka ku dhacaan kala firdha u adeegsaday weerarro habeen hore ka dhacay caasimadda Kyiv iyo gobollo kale oo Ukraine ah.
Wasaaradda Arrimaha Dibadda ee Ukraine ayaa sheegtay in weerarrada lagu dilay ugu yaraan afar qof. Zelenskyy ayaa Khamiistii sheegay in 34 qof oo kale, oo ay ku jiraan shan carruur ah, ay ku dhaawacmeen.
Weerarradan ayaa dhacay saacado kaddib markii Ruushku sii daayay Steven Hubbard, oo ah muwaadin Maraykan ah oo dalkaas ku xirnaa.
Sidoo kale, Steve Witkoff oo ah ergeyga gaarka ah ee Maraykanka ayaa la kulmay Madaxweynaha Ruushka Vladimir Putin, wuxuuna ku tilmaamay “samafale”. Hadalkaas ayaa dhaliyay falcelin iyo dhaleecayn. farriin.”
Netanyahu oo beeniyay wararka sheegaya in Trump ka hor istaagay Israa’iil inay weerarto Iiraan
Xigashada Sawirka, Reuters
Qoraalka sawirka, Benjamin Netanyahu
Ra’iisul Wasaaraha Israa’iil, Benjamin Netanyahu, ayaa beeniyay war uu daabacay wargeyska Financial Times oo sheegayay in Madaxweynaha Maraykanka Donald Trump uu hor istaagay qorshe ay Israa’iil bishan ku doonaysay inay ku weerarto Iiraan.
Netanyahu oo la hadlay telefishinka Channel 7 ee Israa’iil ayaa sheegay in warkaas aanu sax ahayn. Wuxuu sidoo kale sheegay inuusan faahfaahin ka bixin doonin waxyaabihii ay kaga wada hadleen Trump kulamadoodii iyo wada sheekaysigoodii ugu dambeeyay ee la xiriiray Iiraan.
Wargeyska Financial Times ayaa shalay, isagoo soo xiganaya ilo xog-ogaal ah oo aan magacyadooda la shaacin, qoray in ciidamada Israa’iil ay diyaar u ahaayeen inay Iiraan weeraraan 10-kii iyo 11-kii October, balse Trump uu go’aansaday inaan Iiraan la weerarin ka hor doorashooyinka dhexe ee Maraykanka.
Sida uu wargeysku sheegay, bartilmaameedyada qorshuhu ka koobnaa waxaa ka mid ahaa xarumaha nukliyeerka, xarumaha dowladda iyo qaar ka mid ah kaabeyaasha rayidka, sida xarumaha korontada.
Wargeysku wuxuu soo xigtay mid ka mid ah ilaha xogta bixiyay oo sheegay in weerarradii Israa’iil qorshaysay ay ka xoog badnaan lahaayeen kuwii ay fulisay intii uu socday dagaalkii afartan maalmood socday.
Digniin ku saabsan weerar gantaallo iyo diyaaradaha aan duuliyaha lahayn oo laga maqlay Riyadh, iyadoo qaraxyo laga soo sheegay caasimadda Sacuudiga
Xigashada Sawirka, EPA
Qoraalka sawirka, Diyaarad dagaal
Hay’adda Difaaca Madaniga ah ee Sacuudiga ayaa subaxnimadii Jimcaha soo saartay digniin ay dadka ku nool caasimadda Riyadh ugu sheegtay inay galaan goobo ammaan ah, si ay isaga ilaaliyaan weerarro la filayo inay dhowaan dhacaan.
Digniinta ayaa lmeesha laga saaray dhowr daqiiqo kaddib. Isla waqtigaas, hay’addu waxay barteeda bulshada ku baahisay digniin kale oo sheegaysa in ay sharci-darro tahay in la duubo, la faafiyo ama la diro muuqaallo la xiriira nidaamyada lagu fashiliyo weerarrada gantaallada iyo diyaaradaha aan duuliyaha lahayn.
Dhanka kale, warbaahinta qaarkeed ayaa sheegtay in qarax laga maqlay magaalada Riyadh, balse ilaa hadda ma jiraan faahfaahin ay xaqiijiyeen ilo rasmi ah ama kuwo madax-bannaan.
Xuutiyiinta oo sheegay inay weerar ku beegsadeen goob muhima oo ku taalla Sacuudiga
Xigashada Sawirka, EPA/Shutterstock
Qoraalka sawirka, Colaadda Yemen
Kooxda Xuutiyiinta ee Ansar Allah ee Yemen ayaa ku dhawaaqday inay bartilmaameedsatay wasaaradda difaaca Sacuudi Carabiya ee
Riyadh iyo xarumaha shirkadda shidaalka ee Aramco ee magaalada Yanbu. Dhanka
kale, warar ayaa sheegaya in shirkaddu amartay in shaqaalaha weli jooga
xarunteeda dhexe ee Dhahran la daadgureeyo, isla markaana ay shaqada guryahooda ka sii wataan.
Afhayeenka milatariga kooxda, Yahya Saree, ayaa sheegay in wasaaradda difaaca “si toos ah loo garaacay”. Mas’uuliyiinta Sacuudiga ayaan
wax war ah ka soo saarin arrintan waqtigii warbixintan la diyaarinayay.
Arrintan ayaa timid kaddib markii mas’uuliyiinta Sacuudigu
ay shaaciyeen in afar qof ay ku dhinteen, toban kalena ay ku dhaawacmeen laba
weerar oo kala duwan oo Arbacadii lala beegsaday garoonka diyaaradaha caalamiga
ah ee King Fahd ee Dammam iyo goobta shidaalka ee Shaybah.
Wakaaladda wararka ee AFP ayaa soo xigatay laba ilo-wareed
oo xog-ogaal u ah arrintan, kuwaas oo sheegay in amarka daadgureynta xarunta
Aramco ee Dhahran uu khuseeyay shaqaalihii weli goobta ku sugnaa. Shaqaalaha
aan muhiimka u ahayn joogitaanka goobta ayaa shaqada meel fog ka qabanayay tan
iyo weerarkii toddobaadkii hore.
Ilo-wareedyadu waxay xaqiijiyeen in goobaha la deggan yahay
ee ku dhex yaalla xarunta shirkadda aan la xirin ama laga daadgureyn dadka
deggan.
Sida ay ilo-wareedyadu sheegeen, lama bixin sabab gaar ah oo
ku saabsan amarka daadgureynta
Ma taqaanaa gantaalka ugu halista badan ee yalla Afrika xilligaan?
Xigashada Sawirka, Getty Images
Qoraalka sawirka, Gantaalka Iskander
Ciidanka Aljeeriya ayaa markii ugu horreysay xaqiijiyay inay haystaan gantaalada Iskander ee hypersonic, iyagoo sii daayay muuqaallo muujinaya gantaalka oo la ridayo intii lagu jiray tababar.
Gantaalkan waxaa la rumeysan yahay inay haysteen militariga dalka sannado badan, inkastoo xaqiijin la'aanta hore ay muujinayso u janjeersiga militariga Aljeeriya ee ah inaysan ku dhawaaqin iibsashada hub cusub.
Iskander waxaa loo arkaa gantaalka ballistic-ga ugu awoodda badan adduunka waxaana la ogyahay in loo dhoofiyay Armenia iyo Aljeeriya oo keliya iyaga oo ka helay Ruushka, halka Kuuriyada Waqooyi iyo Koonfurta Kuuriya ay soo rideen gantaallo la mid ah iyada oo loo maleynayo inay ka faa'iideysanayaan tignoolajiyada Ruushka.
Gantaalkan wuxuu gaaraa masaafo dhan 500 oo kiiloomitir iyo isaga oo leh bartilmaameedyo saxnaan sare leh iyo dhaqdhaqaaqa awooddiisa ee uu ku safri karo xawaare sare, taa oo adkeyneysaa in la qabto.
Soo bandhigidda Iskander waxay ka dambeysay markii uu qarxay dagaal heer hoose ah oo u dhexeeya Ciidanka Morocco iyo kooxaha fallaagada ah ee kala duwan.
Donald Trump ayaa Iiraan ku eedeeyay inay dadaal kasta ku
bixinayso sidii ay sare ugu qaadi lahayd qiimaha saliidda ka hor doorashooyinka
Maraykanka, iyadoo uu sheegay inay “faafinayso warar been abuur ah” oo ku
saabsan qaraxyada miinooyinka badda iyo weerarrada lagu qaado maraakiibta
marinka Hormuz.
Madaxweynaha Maraykanka ayaa ku andacooday in hadda ay
marinka Hormuz ay maraan saliid ka badan intii ka horreysay dagaalka, wuxuuna
sheegay in taasi ay tahay sababta Iiraan u adeegsanayso tallaabo kasta oo ay ku
kordhin karto qiimaha saliidda.
Trump ayaa hadalkan jeediyay xilli qiimaha fuustadii
saliidda Brent uu maanta kor u dhaafay 112 doollar, taas oo ah qiimihii ugu
sarreeyay muddo shan bilood ah.
Trump ayaa Jamhuuriyadda Islaamiga ah ee Iiraan ku tilmaamay
dowlad “shaydaan ah”, isagoo ku eedeeyay inay weli dilayso dibadbaxayaasha iyo
dadka kale ee ka soo horjeeda.
Wuxuu dowladda Iiraan ku eedeeyay inay dishay 75,000 oo
dibadbaxayaal ah muddo ka yar toddoba bilood.
Afarteeda addin ayey ku weyday xanuun ay ka qaadday xayawaan Soomaalida kula nool xaafadaha
Qoraalka sawirka, Caafimaad
Digniin: Qormadan waxaa ku jira muuqaallo laga yaabo in akhristayaasha qaarkood ay dhibsadaan
Ka dib 32 toddobaad oo isbitaal ay ku jirtay, dhawr goorna wadnaha looga soo booday, afarta addinna laga jaray, ayaa Manjit Sangha oo ka badbaadday xanuunka Sepsis waxay ugu dambayntii ku soo laabtay gurigeeda.
In kasta oo ay dhakhaatiirtu u malaynayeen in gabadhan 56 jirka ah ay runtii dhiman doonto, haddana waxay ka tagtay Ward 9 ee Moseley Hall ee Birmingham todobaadkii hore, iyada oo ka heshay soo dhawayn geesinimo leh qoyskeeda oo ku sugan Penn, oo ku taal xadka Wolverhampton/Staffordshire.
Dhakhaatiirtu waxay aaminsan yihiin in xanuunka haya ee Sepsis uu ka dhashay wax aan waxba galabsan oo aan laga shakin karin sida leef-leefka eygeeda oo meel yar ka jaray ama ka xoqay.
Ayadoo hadda soo kabanaysa, bilaabaysana inay dib u dhisto nolosheeda, ayaa waxay hadda doonaysaa inay uga digto dadka kale khatarta Sepsis, iyada oo aaminsan "inay ku dhici karto qof kasta".
WHO oo war ka soo saartay haweenaydii laga helay Ebola
Xigashada Sawirka, Getty Images
Qoraalka sawirka, Kiis Ebola ah oo laga xaqiijiyey Nigeria
Hay’adda Caafimaadka Adduunka (WHO) ayaa sheegtay inay weli
baadhayso halka ay haweeney laga helay cudurka Ebola ee Nigeria ka qaadday
fayraska.
Haweeneydan oo 42 jir ah, xaaladdeedana la sheegay inay soo
hagaagayso, ayaa horraantii bishan timid magaalada Abuja, kaddib markii ay in
ka badan laba toddobaad ku qaadatay Uganda.
Uganda ayaa sheegtay in haweeneydu ay sidoo kale u safartay
Jamhuuriyadda Dimuqraadiga ah ee Congo, halkaas oo markii ugu horreysay looga dhawaaqay
dillaaca cudurka bartamihii bishii May. Hase yeeshee, WHO ayaa sheegtay in
xogtaas aan weli la xaqiijin.
Saraakiisha caafimaadka ayaa dadaal degdeg ah ugu jira sidii
ay u aqoonsan lahaayeen dhammaan dadka xiriirka la yeeshay haweeneyda, si looga
hortago faafitaanka fayraska.
Warar hor leh oo laga helayo Sacuudiga kaddib weerrarkii Xuutiyiinta ku qaadeen
Wararka ka imanaya Sacuudi Carabiya ayaa sheegaya in
shirkadda shidaalka ee dowladda, Aramco, ay shaqaalaha ka daadgureysay
xarunteeda dhexe ee magaalada Dhahran ee bariga dalka, iyadoo ay sii socdaan
weerarrada Xuutiyiinta ee ka dhanka ah Sacuudiga.
Ilo xog-ogaal ah oo dhowr ah ayaa sheegay in shaqaalaha
xarunta dhexe ee Aramco lagu amray inay shaqada ka sii wataan guryahooda,
saacado uun ka dib markii laba qof lagu dilay weerar lagu qaaday garoonka
diyaaradaha ee King Fahd, kaas oo u adeega bariga Sacuudi Carabiya. Weerarka
waxaa sheegtay kooxda Xuutiyiinta ee ay taageerto Iiraan.
Dhanka kale, isbahaysiga uu Sacuudigu hoggaamiyo ee Yemen
kula dagaallamaya Xuutiyiinta ayaa sheegay inuu uu hawada ku
burburiyay afar diyaaradood oo aan duuliye lahayn oo dul marayay
magaalada Riyadh iyo magaalada barakaysan ee Madiina.
Hay’adda Jarmalka
u qaabilsan kormeerka maaliyadda ayaa amartay in la kala diro lana soo afjaro
hawlaha laanta Hamburg ee Bangiga Dhoofinta Iiraan.
Laantan oo Jarmalka ka shaqaynaysay tan iyo sannadkii 1962
ayaa hore looga laalay ruqsaddii banginimo bishii Nofeembar 2025.
Wakaaladda wararka ee Reuters iyo wargeyska Jarmalka ee
Berliner ayaa sheegay in maxkamad ku taalla Hamburg ay shirkad qaabilsan
hawlaha xiritaanka u magacowday inay maamusho kala dirista laanta bangiga.
Hay’adda Jarmalka u qaabilsan kormeerka adeegyada
maaliyadeed ee Bafin ayaa sheegtay in ruqsadda Bangiga Saderat looga laalay
inuu jebiyay shuruudaha sharciga iyo inuu wax ka qaban waayay khaladaadkii iyo
cilladihii ay hay’adaha kormeerku ogaadeen.
Tani waa tallaabadii ugu dambeysay ee ka dhan ah bangiyada
Iiraan ee ka hawlgala Jarmalka.
Bishii Sebtembar, Bafin ayaa ku dhawaaqday in laanta
Frankfurt ee Bangiga Sepah, oo ay dowladdu leedahay, ay kacday.
Laanta Hamburg ee Bangiga Dhoofinta Iiraan ayaa ku hawlanayd
maalgelinta macaamillada ganacsi ee la xiriira Iiraan. Adeegyadeeda waxaa ka
mid ahaa xawilaadaha lacagaha, furitaanka waraaqaha amaahda, bixinta deynaha
iyo soo saarista dammaanadaha maaliyadeed.
Dhammaadkii sannadkii 2025, laantu waxay lahayd hanti
qiimaheedu gaarayay ku dhowaad 62 milyan oo Yuuro, waxaana u shaqaynayay 13
qof.
Go’aankan ayaa ku soo beegmaya xilli cadaadiska maaliyadeed
ee Iiraan uu sii kordhayo. Midowga Yurub ayaa bishii Sebtembar dib u soo
celiyay qaar ka mid ah xannibaadihii maaliyadeed ee Iiraan, kaddib markii dib
loo dhaqan geliyay cunaqabatayntii hore ee Qaramada Midoobay.
Maraykanka ayaa sidoo kale kordhiyay cadaadiska uu saarayo
bangiyada iyo hay’adaha maaliyadeed ee xiriirka la leh Iiraan.
Xanuunka halista leh ee ay soo dadajiyaan waxyaabo ay Soomaalidu Isticmaasho
Xanuunka Istarooga ama dhan qalalku waa natiijo ka timaada waxyeelo maxkasda ah, kaas oo ku dhaci kara waqti kooban gudahiis. Waxaa suura gal ah in qofku dareeemo kabuubyo gacmaha iyo lugaha ah, iyo hadalka oo googa’aya taas oo u baahan inaa dhaqtar la xiriirto.
Xanuunkan ayaa ka dhex dhacaa maskaxda iyo xididida waraabiya, kuwaas sababa in xididadu xirmaan ama dilaacaan. Inta badan 85% waxaa keena xididada xirma oo ah kuwa ugu saamaynta xun, sida ay qabaan dhaqaatiirtu.
"Maskaxda waxay leedhaay unugyo yar yar oo nool oo loo yaqaano Neurons kuwaas waxaa loogu yeeraa askarta shaqaynaysa, waxaana lagu qiyaaso boqol bilyan oo unug balse waxaa ka badan kuwa iyaga ilaaliya ee ka shaqeeya ilaalinta kuwa shaqayna si ay u helaan daryeel," ayuu yiri Dr. Maxamed Cabdi Gabboose oo ka mid ah dhaqaatirta Soomaalida.
DHaqtar Gaboose ayaa sharraxay in guud ahaan unugyada maskaxda ay u sameysan yihiin qaab ay isku caawin karaan.
"Maskaxdu waxay ledahay kayd ka yar kuwa murqaha jirka oo haddii ay waydo dhiiga waxaa durba bilowda dhimashada xididada," ayuu yiri Dr Gabboose.