Xuutiyiinta oo gaaray Bab al-Mandab, maxay tahay muhiimadda ay leeyihiin deegaannada ay qabsadeen?

Intii ay horumarkoodii ugu dambeeyay ka sameynayeen galbeedka Yemen, Xuutiyiintu waxay la wareegeen dhowr goobood oo istiraatiiji ah oo ku yaalla xeebta Badda Cas iyo nawaaxiga marin-biyoodka Bab al-Mandab. Goobahaas waxaa ka mid ah magaalada iyo dekedda Mokha iyo jasiiradaha Xaniish, halka ciidamadooduna ay gaareen magaalada xeebta ah ee Dhubaab iyo jasiiradda Mayyun oo ku taalla bartamaha marinka, kaddib markii ciidamada dowladda ay halkaas isaga baxeen.

Horumarka Xuutiyiinta ayaa sidoo kale ku fiday deegaanno iyo waddooyin sahayda lagu maro oo ku yaalla gobolka Taiz, kuwaas oo dhanka xeebta u sii jeeda.

Deegaannadan waxay leeyihiin muhiimad istiraatiiji ah, maadaama ay ku yaallaan xeebaha galbeed ee Yemen, isla markaana ay ku dhow yihiin marin-biyoodka Bab al-Mandab, oo ka mid ah marinnada badeed ee ugu muhiimsan dunida. Marinkani wuxuu isku xiraa Badda Cas, Gacanka Cadmeed iyo Badda Carabta, wuxuuna qayb muhiim ah ka yahay waddada ganacsiga badeed ee u dhexeysa Aasiya iyo Yurub, iyadoo loo sii marayo Kanaalka Suweys.

Hoos waxaa ku xusan goobaha ugu muhiimsan iyo muhiimaddooda:

Al-Mukha

Magaalada Mokha waxay ku taallaa gobolka Taiz ee xeebaha galbeed ee Yemen, waxayna ku teedsan tahay Badda Cas, qiyaastii 75 kiiloomitir waqooyi kaga beegan marin-biyoodka Bab al-Mandab.

Magaaladu waxay leedahay dekedda Mokha, oo ka mid ah dekedaha ugu faca weyn Yemen. Dekeddan waxay taariikh ahaan caan ku ahayd inay ahayd xarun laga dhoofiyo qaxwaha Yemen, waxaana magaca Mokha laga soo qaatay magaca qaxwaha "Mocha".

Muhiimadda istiraatiijiyadeed ee Mokha waxay ka dhalataa u dhowaanshaheeda waddooyinka maraakiibta caalamiga ah iyo marin-biyoodka Bab al-Mandab. Sidoo kale, waxay marin-badeed muhiim ah u tahay gobolka Taiz iyo deegaannada xeebaha galbeed.

Gacan-ku-haynta Mokha waxay Xuutiyiinta siinaysaa saldhig muhiim ah oo ay kaga sugan yihiin xeebaha koonfureed ee Badda Cas, waxayna u dhoweynaysaa Bab al-Mandab, iyadoo sannadihii u dambeeyay magaalada ay gacanta ku hayeen ciidamo daacad u ah dowladda Yemen ee caalamku aqoonsan yahay.

Dubaab

Magaalada xeebta ah ee Dhubab waxay ku taallaa koonfur-galbeed ee gobolka Taiz, dhanka koonfureed ee Mokha, waxayna ka tirsan tahay degmada Bab al-Mandab. Waxay ku teedsan tahay Badda Cas, meel u dhow halka laga soo galo dhinaca waqooyi ee marin-biyoodka Bab al-Mandab.

Dhubab waxay leedahay muhiimad militari iyo istiraatiiji ah, taas oo ka dhalanaysa halka ay ku taallo jidka xeebeed ee isku xira Mokha iyo aagga Bab al-Mandab, iyo sidoo kale u dhowaanshaheeda jasiiradda Mayyun oo ku taalla gudaha marin-biyoodka.

Gaaritaanka Xuutiyiintu ay gaareen Dhubab waxay ka dhigan tahay in ciidamadoodu si toos ah ugu soo dhowaadeen Bab al-Mandab, oo ka mid ah marinnada badeed ee ugu muhiimsan dunida, kaas oo isku xira Badda Cas iyo Gacanka Cadmeed iyo Badda Carabta.

Jasiiradda Mayyun (Perim)

Jasiiradda Mayyun, oo sidoo kale loo yaqaan Perim, waxay ku taallaa bartamaha marin-biyoodka Bab al-Mandab, inta u dhexeysa xeebaha Yemen iyo Geeska Afrika, waxayna maamul ahaan ka tirsan tahay gobolka Taiz. Baaxaddeedu waa qiyaastii 13 kiiloomitir oo laba jibbaaran.

Jasiiraddu waxay leedahay goob istiraatiiji ah oo aan caadi ahayn, maadaama ay marin-biyoodka Bab al-Mandab u kala qaybiso laba marin oo badeed, isla markaana ay ku dhowdahay waddooyinka ay maraan maraakiibta iyo booyadaha u kala goosha Badda Cas iyo Gacanka Cadmeed.

Goobta jasiiraddu waxay cidda gacanta ku haysa siinaysaa meel istiraatiiji ah oo ay kala socon karto dhaqdhaqaaqa maraakiibta ee marin-biyoodka.

Goobteeda ayaa sidoo kale sababtay muhiimaddeeda militari ee taariikhiga ah. Qarnigii 19-aad waxaa gacanta ku dhigay Britain, waxayna qayb ka ahayd gumeysiga Cadan ilaa uu Koonfurta Yemen xornimada ka qaatay sannadkii 1967.

Jasiiradaha Xaniish

Jasiiradaha Xaniish waxay ku yaallaan koonfurta Badda Cas, waqooyiga marin-biyoodka Bab al-Mandab, waxayna ka soo horjeedaan xeebaha galbeed ee Yemen. Jasiiraduhu waxay ka kooban yihiin dhowr jasiiradood iyo jasiirado yaryar, waxaana ugu waaweyn Xaniish Al-Kubra, Xaniish Al-Sughra iyo jasiiradda Zuqar.

Jasiiraduhu waxay leeyihiin muhiimad istiraatiiji ah, sababo la xiriira u dhowaanshahooda waddooyinka maraakiibta caalamiga ah ee mara koonfurta Badda Cas, kuna sii jeeda Bab al-Mandab. Taasi waxay ka dhigaysaa goobo ku habboon in lagala socdo dhaqdhaqaaqa maraakiibta ee gobolka.

Jasiiraduhu waxay ahaayeen goob uu muran hubeysan ku dhex maray Yemen iyo Eritrea sagaashamaadkii qarnigii hore, ka hor intii aan maxkamad garqaad caalami ah ay muranka xallin sannadkii 1998, isla markaana ay xaqiijisay in Yemen ay leedahay inta badan jasiiradahaas.

Gacan-ku-haynta Xuutiyiinta ee jasiiradaha, oo ay weheliso horumarka ay kooxda dhanka koonfureed uga sameysay xeebaha galbeed, waxay sii xoojinaysaa joogitaankooda meel u dhow waddooyinka maraakiibta ee ku wajahan Bab al-Mandab.