Thượng đỉnh Putin-Tô Lâm: Việt Nam 'không nao núng' khi quan hệ với Nga

Thỏa thuận khung về hợp tác dầu khí, Giải thưởng Hòa bình Quốc tế Lev Tolstoy, hội đàm với Tổng thống Vladimir Putin… là một số sự kiện đáng chú ý trong chuyến thăm Nga của ông Tô Lâm.

Hôm 9/9, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã có cuộc hội đàm với Tổng thống Nga Putin. Tại đây, hai bên đã đồng ý tăng cường hợp tác trong nhiều lĩnh vực.

Cùng ngày, ông Tô Lâm đã được trao Giải thưởng Hòa bình Quốc tế Lev N. Tolstoy tại Điện Kremlin.

Ông Tô Lâm hiện đã rời Nga và tới Pháp trong chuyến thăm chính thức Pháp và dự Hội nghị Thượng đỉnh Không gian vũ trụ.

'Việt Nam không nao núng'

Tại hội đàm ngày 9/9, hai nhà lãnh đạo khẳng định rằng mối quan hệ song phương là ưu tiên trong chính sách ngoại giao của đất nước mình.

Trong những lời mở đầu, ông Tô Lâm cho biết mong muốn trao đổi một số vấn đề "chiến lược và cấp bách", đồng thời cho biết đã có những nước phản ứng trước việc Việt Nam giữ quan hệ "tốt đẹp" với Nga.

"Vừa qua, một số nước có phản ứng với Việt Nam khi mà duy trì quan hệ tốt đẹp với Nga. Nhưng Việt Nam không nao núng, không thay đổi, thể hiện lập trường rất rõ ràng vì Việt Nam nhận thấy rõ bản chất của vấn đề này," ông Tô Lâm khẳng định, theo một bản tin truyền hình do phía Nga công bố.

Ở chiều ngược lại, ông Putin khẳng định Việt Nam luôn là đối tác tin cậy, ưu tiên trong chính sách của Nga ở châu Á-Thái Bình Dương, theo Thông tấn xã Việt Nam.

Ông Tô Lâm cũng một lần nữa đề nghị Nga hỗ trợ để khai thác các nguồn tư liệu, hình ảnh về cách mạng Việt Nam, về cố lãnh tụ Hồ Chí Minh trong quá trình Việt Nam xây dựng Bảo tàng Đảng Cộng sản Việt Nam.

Lời đề nghị tương tự từng được ông nêu ra vào hôm 7/9 khi gặp Chủ tịch Đảng Cộng sản Liên bang Nga (CPRF) Gennady Zyuganov.

Hai bên cũng nhất trí tiếp tục củng cố trụ cột hợp tác chiến lược quốc phòng-an ninh và kỹ thuật quân sự, phối hợp ứng phó các thách thức an ninh phi truyền thống, phòng, chống tội phạm xuyên quốc gia, tội phạm công nghệ cao và xử lý các tình huống khẩn cấp.

Nga đến nay vẫn là nhà cung cấp vũ khí lớn nhất của Việt Nam. Tuy nhiên, Hà Nội đang đa dạng hóa nguồn cung trang thiết bị quốc phòng, trong bối cảnh Nga bị cấm vận và giảm năng lực cung cấp sau khi phát động cuộc chiến toàn diện vào Ukraine.

Bên cạnh cung cấp khí tài quân sự, Nga cũng tham gia các dự án điện hạt nhân và khai thác dầu khí ở Biển Đông, trong đó có những khu vực cũng được Trung Quốc tuyên bố chủ quyền. Động thái này thường được nhận định là có lợi cho Việt Nam trong việc củng cố lập trường chủ quyền và quyền tài phán tại các khu vực này.

Hợp tác dầu khí

Tập đoàn dầu khí quốc doanh Nga Zarubezhneft đã ký thỏa thuận khung với Tập đoàn Dầu khí Việt Nam (Petrovietnam) về hợp tác trong một dự án xây dựng kho dự trữ dầu chiến lược tại Việt Nam.

Hai bên không công bố thời gian triển khai dự án, quy mô kho dự trữ dầu chiến lược dự kiến hay các điều khoản tài chính của thỏa thuận.

"Phía Nga đã đề xuất các đối tác xem xét ý tưởng cùng xây dựng kho dự trữ nhiên liệu chiến lược tại Việt Nam," ông Putin nói sau cuộc hội đàm.

Hợp tác năng lượng là một trọng tâm trong quan hệ giữa Moscow và Hà Nội.

Hồi tháng Ba, Thủ tướng Phạm Minh Chính đã đề nghị Zarubezhneft tăng đầu tư và cung cấp dầu thô dài hạn cho Việt Nam. Hồi tháng 6, Phó Thủ tướng Nga Alexander Novak cho biết Moscow sẵn sàng hỗ trợ Việt Nam xây dựng kho dự trữ dầu chiến lược.

Trước chuyến đi của ông Tô Lâm, Thứ trưởng Ngoại giao Lê Thị Thu Hằng cho biết Hà Nội kỳ vọng tạo ra "bước đột phá" trong hợp tác dầu khí và điện hạt nhân giữa Việt Nam và Nga.

Giải thưởng Hòa bình Quốc tế Lev N. Tolstoy

Tối 9/9, ông Tô Lâm và phu nhân Ngô Phương Ly đã dự lễ trao Giải thưởng Hòa bình Quốc tế Lev N. Tolstoy tại Điện Kremlin. Ông Putin và một số nhà lãnh đạo khác như Chủ tịch Duma Quốc gia Vyacheslav Volodin cũng tham dự sự kiện.

Ông Valery Gergiev, Chủ tịch Hội đồng Giải thưởng, đã trao giải cho ông Tô Lâm trên bục tại phòng khánh tiết Andrew của Đại Cung điện Kremlin.

Ông Tô Lâm cho rằng đây không chỉ là sự ghi nhận đối với cá nhân ông, mà còn thể hiện sự đánh giá cao đối với truyền thống yêu chuộng hòa bình, đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ và những đóng góp của Việt Nam cho hòa bình, ổn định, hợp tác và phát triển trong khu vực cũng như trên thế giới.

Ông Putin khẳng định giải thưởng này là "sự ghi nhận đối với những đóng góp to lớn của đồng chí Tô Lâm trong việc tăng cường tình hữu nghị và sự hiểu biết lẫn nhau giữa Nga và Việt Nam".

Giải thưởng Hòa bình Quốc tế Lev N. Tolstoy này hiện chưa được nhìn nhận rộng rãi ở quy mô toàn cầu như các giải thưởng hòa bình lâu đời khác, chẳng hạn Giải Nobel Hòa bình, giải Hòa Bình Gandhi của Ấn Độ hay giải Hòa bình Seoul của Hàn Quốc… Giải thưởng này được cho là một công cụ chính trị của Nga nhằm củng cố quan hệ với các nhà lãnh đạo đồng minh.

Nga sẽ miễn thị thực cho công dân Việt Nam?

Theo tờ Moscow Times, sau cuộc hội đàm, Tổng thống Putin cho biết Nga đang xúc tiến việc miễn thị thực cho công dân Việt Nam "trong thời gian tới", nhưng không đưa ra mốc thời gian cụ thể.

Ông Tô Lâm hoan nghênh quyết định này.

Người đứng đầu Đảng và Nhà nước Việt Nam cũng khẳng định Việt Nam sẵn sàng phối hợp tổ chức "Mùa Văn hóa Nga tại Việt Nam" trong năm 2027.

Ông Tô Lâm cũng đã mời ông Putin thăm cấp nhà nước Việt Nam và dự Hội nghị cấp cao APEC 2027 tại Phú Quốc vào tháng 11/2027. Tổng thống Putin cho biết Nga ủng hộ và sẽ phối hợp với Việt Nam, góp phần vào thành công của Hội nghị cấp cao APEC 2027.

Trước đó, vào hôm 8/9, ông Tô Lâm đã hội kiến Thủ tướng Nga Mikhail Mishustin. Hai bên thống nhất tiếp tục tăng cường hợp tác trên nhiều lĩnh vực như kinh tế-thương mại, khoa học-công nghệ… đồng thời đánh giá cao hiệu quả của các dự án hợp tác dầu khí song phương.

Hai nhà lãnh đạo cũng nhất trí thúc đẩy hợp tác văn hóa, du lịch và giao lưu nhân dân.

Hiện tại, có khoảng 80.000 người Việt đang sinh sống tại Nga.

Tại cuộc gặp cộng đồng người Việt ở Nga ngày 7/9, ông Tô Lâm kêu gọi họ hưởng ứng Nghị quyết 23, đồng thời mong muốn trí thức và doanh nhân tiếp tục làm cầu nối về tri thức, công nghệ và kinh tế, góp phần thúc đẩy hợp tác Việt–Nga.