เหตุใด ฟลาวิโอ โบลโซนาโร นักการเมืองฝ่ายขวาบราซิล หนีไปสหรัฐฯ หลังแพ้เลือกตั้ง

เพียงไม่กี่วันหลังพ่ายแพ้การเลือกตั้งประธานาธิบดีบราซิลให้กับประธานาธิบ ลูอีซ อินาซิโอ ลูลา ดา ซิลวา หรือที่รู้จักกันสั้น ๆ ว่า "ลูลา" ฟลาวิโอ โบลโซนาโร ผู้ท้าชิงที่พ่ายแพ้การเลือกตั้งได้เดินทางออกจากบราซิลไปยังสหรัฐอเมริกา แม้จะมีคำสั่งศาลให้เขาส่งมอบหนังสือเดินทางต่อทางการก็ตาม โดยเขาถูกพบเห็นขณะลงจากเครื่องบินในรัฐฟลอริดาของสหรัฐฯ วานนี้ (28 ต.ค.)

วุฒิสมาชิกฝ่ายขวาผู้นี้ ซึ่งอยู่ระหว่างการถูกสอบสวนในข้อหาฟอกเงิน ยังไม่ถูกตั้งข้อหาและเขาปฏิเสธข้อกล่าว

เหตุการณ์นี้ดึงดูดความสนใจจากทั่วโลก โดยผู้เชี่ยวชาญเตือนว่าอาจทำให้ความสัมพันธ์ระหว่างบราซิลและรัฐบาลของประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ แห่งสหรัฐฯ เกิดความซับซ้อนยิ่งขึ้นไปอีก

ฟลาวิโอ โบลโซนาโร คือใคร

ฟลาวิโอ โบลโซนาโร วัย 45 ปี เป็นสมาชิกวุฒิสภาและเป็นลูกชายคนโตของอดีตประธานาธิบดี ฌาอีร์ โบลโซนาโร ของบราซิล

เขาถูกมองว่าเป็นทายาททางการเมืองของบิดามาโดยตลอด และได้ลงสมัครรับเลือกตั้งประธานาธิบดีในปี 2026 ในนามพรรคเสรีนิยมฝ่ายขวา โดยถูกจับตามองว่าเป็นตัวเต็งที่จะสืบทอดตำแหน่งต่อจากลูลา

ผลสำรวจความคิดเห็นชี้ว่าคะแนนนิยมของเขานำหน้าหรือเท่ากับลูลามาโดยตลอด โดยโบลโซนาโรชนะในการเลือกตั้งรอบแรก แต่พ่ายแพ้ให้กับลูลาอย่างหวุดหวิดในการเลือกตั้งประธานาธิบดีรอบสองเมื่อวันที่ 25 ต.ค. ที่ผ่านมา

โบลโซนาโรปฏิเสธยอมรับความพ่ายแพ้และเรียกร้องให้ผลการเลือกตั้งเป็นโมฆะ โดยอ้างว่าการขยายเวลาการลงคะแนนในวันเลือกตั้งเอื้อประโยชน์แก่คู่แข่งของเขาอย่างไม่เป็นธรรม

หน่วยงานการเลือกตั้งของบราซิลยืนยันชัยชนะของลูลาแล้ว และคัสซิโอ นูเนส มาร์เกส ประธานศาลสูงสุดด้านการเลือกตั้งซึ่งได้รับการแต่งตั้งโดยฌาอีร์ โบลโซนาโร กล่าวว่า การขยายเวลาการลงคะแนนเสียงไม่ได้เป็นตัวเปลี่ยนแปลงผลการเลือกตั้ง

พรรคของโบลโซนาโรเองก็ยอมรับผลการเลือกตั้งแล้ว แม้จะกล่าวว่าการตัดสินใจขยายเวลาการลงคะแนนนั้นสมควรได้รับการตรวจสอบเพิ่มเติมก็ตาม

ในขณะเดียวกัน โบลโซนาโรก็กำลังเผชิญกับความท้าทายทางกฎหมายที่เพิ่มขึ้น

เขากำลังถูกสอบสวนในข้อหาฟอกเงินและอาชญากรรมทางการเงินอื่น ๆ ทางการยังอยู่ระหว่างตรวจสอบข้อกล่าวหาเรื่องการรับเงินทุนจากต่างประเทศอย่างผิดกฎหมายและการแทรกแซงการหาเสียงเลือกตั้งประธานาธิบดีของเขาด้วย แต่เขาปฏิเสธข้อกล่าวหาและกล่าวว่าข้อกล่าวหาเหล่านั้นมีแรงจูงใจทางการเมือง

วาระการดำรงตำแหน่งในวุฒิสภาของเขาจะสิ้นสุดลงในช่วงต้นปี 2027 เมื่อพ้นจากตำแหน่งแล้ว เขาจะสูญเสียการคุ้มครองทางรัฐสภาที่ปัจจุบันปกป้องเขาจากการถูกดำเนินคดีบางประเภท

ทำไมเขาถึงออกจากบราซิล

เหตุใดเขาถึงเดินทางออกจากบราซิล ยังคงเป็นหนึ่งในคำถามสำคัญ

เมื่อวันจันทร์ที่ผ่านมา (26 ต.ค.) ผู้พิพากษาศาลฎีกาของบราซิล อเล็กซานเดร เดอ โมราเอส ให้เวลาโบลโซนาโร 24 ชั่วโมงในการส่งมอบหนังสือเดินทางของเขา โดยให้เหตุผลว่ามีความเสี่ยงที่เขาอาจออกจากประเทศขณะอยู่ระหว่างการสอบสวนในฐานะสมาชิกวุฒิสภา ซึ่งโบลโซนาโรถือครองทั้งหนังสือเดินทางทางการทูตและหนังสือเดินทางส่วนตัว

จากคำตัดสินของศาลที่สำนักข่าวรอยเตอร์ได้รายงาน ศาลฎีการะบุถึงความเสี่ยงที่โบลโซนาโรจะหลบหนีออกจากบราซิล และ "ทรัพยากรทางการเงินจำนวนมาก" ของเขา เป็นเหตุผลในการสั่งยึดหนังสือเดินทางของเขา

ในตอนแรกโบลโซนาโรปฏิเสธข้อกล่าวหาที่ว่าเขามีแผนจะหลบหนี

"ผมไม่เคยคิดที่จะออกจากประเทศเลย" เขากล่าวกับผู้สื่อข่าวหลังพ่ายแพ้ในการเลือกตั้ง

แต่โบลโซนาโรไม่ได้ส่งมอบหนังสือเดินทางภายในกำหนดเวลาที่ศาลกำหนด ทำให้ทางการบราซิลเพิกถอนหนังสือเดินทางของเขาในเวลาต่อมา

อย่างไรก็ตาม มีรายงานออกมาในช่วงถัดมาว่าโบลโซนาโรอาจเดินทางออกจากประเทศไปแล้วก่อนที่เอกสารหนังสือเดินทางจะถูกยกเลิก

ตามข้อมูลจากหน่วยงานตรวจคนเข้าเมืองของอาร์เจนตินา โบลโซนาโร ภรรยา และลูกสาวสองคนของเขา ข้ามพรมแดนทางบกของบราซิลไปยังอาร์เจนตินาในช่วงดึกของคืนวันอังคารตามเวลาท้องถิ่น (27 ต.ค.) ก่อนที่จะขึ้นเครื่องบินส่วนตัวมุ่งหน้าไปยังเมืองกวายากิล ประเทศเอกวาดอร์

แต่ทางการเอกวาดอร์ยังไม่ได้ยืนยันการเดินทางมาถึงของเขาอย่างเป็นทางการ และทั้งโบลโซนาโรและตัวแทนของเขาก็ไม่ได้เปิดเผยสถานที่ที่เขาอยู่

จากนั้นคาดว่าเขาได้เดินทางไปยังสหรัฐฯ

เมื่อวันอังคารที่ผ่านมา เจ้าหน้าที่ระดับสูงของกระทรวงการต่างประเทศสหรัฐฯ กล่าวกับบีบีซีว่า ทางการกรุงวอชิงตันจะออกวีซ่าให้แก่โบลโซนาโรและครอบครัว และอนุญาตให้เข้าประเทศหากพวกเขาร้องขอ

ทนายความของโบลโซนาโรให้สัมภาษณ์กับบีบีซี แผนกภาษาบราซิลว่า พวกเขา "ไม่ทราบอะไรเลย" ว่าขณะนี้เขาอยู่ที่ไหน

ลูลาได้วิพากษ์วิจารณ์โบลโซนาโร โดยกล่าวว่าเขาควรจะอยู่ในบราซิลต่อและแก้ต่างข้อกล่าวหาต่าง ๆ

คำตัดสินของศาลฎีกาที่สั่งให้โบลโซนาโรส่งมอบหนังสือเดินทางได้ก่อให้เกิดการถกเถียงในบราซิลด้วย

หนังสือพิมพ์โฟลยา จี เซาเปาโล (Folha de S.Paulo) ของบราซิลรายงานว่าสมาชิกบางคนในรัฐบาลของลูลาแสดงความกังวลเป็นการส่วนตัวว่า การกระทำดังกล่าวซึ่งเกิดขึ้นไม่ถึง 24 ชั่วโมงหลังจากการประกาศผลการเลือกตั้งอาจทำให้ผู้สนับสนุนของโบลโซนาโรมองว่าเป็นการกระทำที่มีแรงจูงใจทางการเมือง และจะทำให้ความแตกแยกยิ่งทวีความรุนแรงขึ้น

ความกังวลก็คือการกระทำดังกล่าวอาจตอกย้ำข้อกล่าวอ้างที่ฝ่ายของโบลโซนาโรมีมาอย่างยาวนานว่า ระบบยุติธรรมของบราซิลกำลังมุ่งเป้าไปที่ตระกูลโบลโซนาโรด้วยเหตุผลทางการเมือง

เหตุใดตระกูลโบลโซนาโร สนิทสนมกับโดนัลด์ ทรัมป์

การเดินทางออกจากบราซิลอย่างกะทันหันของฟลาวิโอ โบลโซนาโร ไปยังสหรัฐฯ ได้ดึงความสนใจกลับมาที่ความสัมพันธ์อันยาวนานระหว่างตระกูลโบลโซนาโรและโดนัลด์ ทรัมป์อีกครั้ง

ในระหว่างดำรงตำแหน่งประธานาธิบดี ฌาอีร์ โบลโซนาโร ได้สร้างความสัมพันธ์ใกล้ชิดกับทรัมป์ และมักถูกขนานนามว่า "ทรัมป์แห่งเขตร้อน" (Trump of the Tropics) เนื่องจากทั้งคู่มีรูปแบบการทำการเมืองและลีลาการสื่อสารทางการเมืองที่คล้ายคลึงกัน

ทรัมป์ให้การสนับสนุนตระกูลโบลโซนาโรมาแล้วหลายครั้ง

แม้ว่าเขาจะไม่ได้ให้การสนับสนุนการหาเสียงเลือกตั้งประธานาธิบดีของฟลาวิโอ โบลโซนาโรอย่างเปิดเผย แต่ทั้งสองได้พบกันที่ทำเนียบขาวในเดือน พ.ค. ที่ผ่านมา ระหว่างการหาเสียงเลือกตั้ง

ต่อมาโบลโซนาโรกล่าวว่าทรัมป์ได้เอ่ยถามถึงบิดาของเขา อดีตประธานาธิบดีฌาอีร์ โบลโซนาโร และได้หารือเกี่ยวกับประเด็นต่าง ๆ รวมถึงขบวนการอาชญากรรม ภาษีศุลกากร และแร่ธาตุสำคัญ

หลังจากฟลาวิโอ โบลโซนาโร แพ้เลือกตั้ง ทรัมป์ตั้งคำถามถึงความชอบธรรมของผลการเลือกตั้ง โดยกล่าวว่า "ดูเหมือนจะเป็นการเลือกตั้งที่ถูกโกงอีกครั้ง"

ต่อมาทรัมป์ระบุว่าจะยินดีต้อนรับโบลโซนาโรหากเขาต้องการลี้ภัยในสหรัฐฯ

"แน่นอน ผมจะอนุญาต ผมคิดว่าพวกเขาเป็นคนดี การเลือกตั้งครั้งนี้แปลกประหลาดมาก และผมคิดว่ามันแย่มาก มันได้รับเสียงวิจารณ์ในแง่ลบ คุณลองดูสิ่งที่เกิดขึ้นกับตลาด [การเงิน] ของพวกเขาสิ" ทรัมป์กล่าวกับผู้สื่อข่าวเมื่อวันพุธ (28 ต.ค.)

ไผมว่ามันแย่มากที่ได้เห็นแบบนี้ ผมไม่ได้เข้าข้างใคร ผมรู้จักทั้งคู่ ผมรู้จักลูลา ผมรู้จักฟลาวิโออยู่บ้าง ผมรู้จักพ่อของเขาเป็นอย่างดี ผมคิดว่าพ่อของพวกเขาถูกปฏิบัติอย่างเลวร้ายมาก แต่ผมไม่ได้เข้าไปเกี่ยวข้อง นี่คือบราซิล นั่นเป็นประเทศที่แตกต่างออกไป” ทรัมป์กล่าว

หลังจากพ่ายแพ้การเลือกตั้งปี 2022 ให้กับลูลา ฌาอีร์ โบลโซนาโรก็เดินทางไปยังสหรัฐฯ แทนที่จะยอมรับความพ่ายแพ้ในทันที

ต่อมาเขากลับไปบราซิล และถูกตัดสินจำคุก 27 ปีในข้อหาวางแผนก่อรัฐประหาร หลังจากที่ผู้สนับสนุนของเขาบุกเข้าไปในอาคารรัฐบาลในกรุงบราซิเลีย โดยปัจจุบันเขาถูกกักบริเวณอยู่ในบ้านพัก

เอดูอาร์โด โบลโซนาโร น้องชายของฟลาวิโอ ย้ายไปอยู่ที่สหรัฐฯ ในเดือน มี.ค. 2025 หลังตกเป็นเป้าหมายการสอบสวนโดยศาลฎีกาบราซิล เอดูอาร์โดอ้างว่าเขาเป็นเหยื่อของการถูกกลั่นแกล้งทางการเมือง และได้ไปตั้งรกรากอยู่ที่รัฐเท็กซัส กลายเป็นหนึ่งในบุคคลสำคัญของตระกูลโบลโซนาโรที่มีบทบาทสำคัญในกรุงวอชิงตัน

ในสหรัฐฯ เขารณรงค์หาเสียงในนามของบิดาและพี่ชาย สร้างความสัมพันธ์กับบุคคลใกล้ชิดกับทรัมป์ และล็อบบี้นักการเมืองสหรัฐฯ ในประเด็นที่เกี่ยวข้องกับบราซิล

ในเดือน ธ.ค. 2025 เขาเสียที่นั่งในสภาผู้แทนราษฎรของบราซิลหลังจากใช้เวลาอยู่นอกประเทศเป็นเวลานาน

ในเดือน มิ.ย. ศาลฎีกาของบราซิลตัดสินว่าเอดูอาร์โดมีความผิดฐานพยายามแทรกแซงกิจการภายในประเทศจากสหรัฐฯ ในระหว่างการพิจารณาคดีรัฐประหารของบิดาเมื่อปีที่แล้ว ซึ่งเป็นคำตัดสินที่เขาไม่ยอมรับ

ก่อนการเลือกตั้งในปีนี้ เอดูอาร์โดเคยแนะนำว่าพี่ชายของเขาควรออกจากประเทศหากเขาแพ้การเลือกตั้ง

"ถ้าพี่ชายผมไม่ชนะการเลือกตั้ง ผมก็สนับสนุนให้เขาออกจากประเทศ" เขากล่าวในการให้สัมภาษณ์กับสตีเวน โครว์เดอร์ นักวิจารณ์สายอนุรักษนิยมในสหรัฐฯ

นัยต่อความสัมพันธ์ระหว่างบราซิลและสหรัฐฯ

เหตุการณ์นี้เกิดขึ้นในช่วงเวลาที่ความสัมพันธ์ระหว่างสองประเทศที่ใหญ่ที่สุดในทวีปอเมริกาอยู่ในสภาวะอ่อนไหว

ความสัมพันธ์ระหว่างบราซิลและสหรัฐฯ มีความตึงเครียดมากขึ้นเรื่อย ๆ โดยลูลาได้กล่าวหาว่ารัฐบาลทรัมป์แทรกแซงการเลือกตั้งของบราซิล

คำพูดของทรัมป์ที่ตั้งคำถามถึงความชอบธรรมของการเลือกตั้ง ควบคู่ไปกับความเต็มใจของรัฐบาลกรุงวอชิงตันที่จะออกวีซ่าให้กับโบลโซนาโรและครอบครัว อาจทำให้ความตึงเครียดเพิ่มสูงขึ้นไปอีก

โมนิกา เดอ โบลล์ นักวิจัยอาวุโสจากสถาบันเศรษฐศาสตร์ระหว่างประเทศปีเตอร์สันในกรุงวอชิงตัน คาดการณ์ว่าความสัมพันธ์ระหว่างบราซิลและสหรัฐฯ จะยังคง "ตึงเครียดมาก" โดยบราซิลจะทำหน้าที่เสมือนเป็น "แรงเสียดทานระดับภูมิภาค" ต่อทรัมป์ไปพร้อม ๆ กับการดำเนินนโยบายทางการทูตต่อไป

แต่เธอกล่าวว่าการเลือกตั้งกลางเทอมของสหรัฐฯ ในเดือนหน้าอาจเพิ่มแรงกดดันต่อทำเนียบขาว

“หากพรรคเดโมแครตชนะ การที่ทรัมป์จะยังคงหาเรื่องทะเลาะกับบราซิลต่อไปนั้นคงไม่ใช่เรื่องง่าย” เธอกล่าวกับบีบีซี