شما در حال مشاهده نسخه متنی وبسایت بیبیسی هستید که از داده کمتری استفاده میکند. نسخه اصلی وبسایت را که شامل تمام تصاویر و ویدیوهاست، مشاهده کنید.
بازگشت به وبسایت یا نسخه اصلی
اطلاعات بیشتر درباره نسخه لایت که برای مصرف کمتر حجم دادههاست
«به هم پناه میبریم؛ آمادهایم با هم جان بدهیم»؛ یمن در آستانه بازگشت به جنگ تمامعیار
- نویسنده, فراس کیلانی
- شغل, بیبیسی عربی
- منتشر شده در
- زمان مطالعه: ۸ دقیقه
همزمان با افزایش نگرانیها از فروپاشی آتشبس میان حوثیهای مورد حمایت ایران و دولت به رسمیت شناخته شده بینالمللی تحت حمایت عربستان، صدای جنگندهها بار دیگر آسمان استانهای شمال غربی یمن را پر کرده است.
خانوادههای ساکن اردوگاه آوارگان محربه، سالهاست با سوءتغذیه و کمبود خدمات درمانی دست و پنجه نرم میکنند. برنامه جهانی غذا چند ماه است کمکرسانی در مناطق تحت کنترل حوثیها را به حالت تعلیق درآورده است. دیدهبان حقوق بشر گزارش میدهد که مقامهای حوثی به دفاتر سازمانهای بشردوستانه یورش برده و دهها تن از کارکنان سازمان ملل و سازمانهای غیردولتی را بازداشت کردهاند.
اکنون سازمانهای امدادرسان میگویند ادامه تشدید درگیریها ممکن است فعالیت بندرهای مهمی مانند حدیده، از دروازههای حیاتی ورود کمکهای بشردوستانه، را مختل کند و کمکرسانی به میلیونها یمنی را بیش از پیش به خطر بیندازد.
آمنه محمد منصور رازحی که ۱۲ سال است همراه خانوادهاش در این اردوگاه زندگی میکند، با هر مقدار آرد و روغنی که بتواند پیدا کند، در ماهیتابهای فرسوده روی آتش هیزم نان میپزد.
او میگوید: «وضع اردوگاه اسفبار است. روزی فقط یک وعده غذا میخوریم. نه آب داریم، نه برق و نه خانه درست و حسابی.»
آمنه و خانوادهاش سه بار آواره شدهاند. میگوید غرش جنگندههای سعودی آنها را وحشتزده میکند، چون جایی برای پناه گرفتن ندارند.
آمنه میگوید: «داخل چادر دور هم جمع میشویم و به هم میچسبیم، آمادهایم اگر هواپیما ما را هدف گرفت، با هم بمیریم.»
این اردوگاه که تنها چند کیلومتر با مناطق تحت کنترل دولت در نزدیکی مرز عربستان فاصله دارد، اکنون محل زندگی هزاران نفر از گروههای سنی مختلف است. کودکانی که در آن به دنیا آمدهاند، پابرهنه و با لباسهای مندرس در مسیرهای خاکآلودش پرسه میزنند.
کمی آنسوتر از چادر آمنه، علی محمد خمیسی غرق در فکر به نظر میرسد. برایش سخت است باور کند هشت سال را در سرپناهی موقت از نی گذرانده و نتوانسته است به خانوادهاش برسد که فقط ۲۰ کیلومتر با او فاصله دارند.
روزی برای دیدن پدرش، محمد، در روستایی نزدیک از خانه بیرون رفت. همان زمان، حمله غافلگیرانه نیروهای دولتیِ مورد حمایت عربستان، رزمندگان حوثی را وادار کرد از چند منطقه در شهرستان مرزی حیران در استان حجه، از جمله روستای علی، عقبنشینی کنند. علی ناگهان خود را در سوی دیگر خط مقدم، جدا از خانوادهاش، یافت.
هشت ماه است که علی نتوانسته با همسر، چهار دختر و پسرش تماس بگیرد. تلفن همراه ندارد و هر بار هم که تلفنی قرض میگیرد، ضعف پوشش شبکه اغلب مانع تماس با آنها میشود.
او میگوید: «وقتی توانستم با آنها تماس بگیرم، با هم گریه کردیم. جنگ کاری کرده که نتوانیم دوباره کنار هم باشیم.»
علی به یاد میآورد که وقتی فهمید فرزندانش به دلیل محاصره هفتهها گرسنگی کشیدهاند، دچار فروپاشی عصبی شد. جاده روستای آنها حتی پس از توافق آتشبس در سال ۲۰۲۲ هم بسته ماند و علی همراه پدر، برادر و برادرزادههایش در اردوگاه گرفتار ماند.
هانس گروندبرگ، فرستاده ویژه سازمان ملل، به شورای امنیت هشدار داده است که اکنون خطر بازگشت یمن به جنگ تمامعیار به بالاترین حد رسیده است.
از زمان شعلهور شدن درگیریها در هفته گذشته، نزدیک به ۵۰۰ نفر کشته شدهاند.
سازمان ملل میگوید موشکهای حوثیها باعث کشته و زخمی شدن غیرنظامیان شدهاند. یکی از این موشکها نزدیک اردوگاه آوارگان در استان مارب فرود آمد و چیزی نمانده بود که تلفات گستردهای به بار بیاورد.
هانس گروندبرگ گفت: «حملات اخیر آنها در چندین جبهه، درگیریهایی فزاینده و شدیدتر را به دنبال داشته و خطر گسترش بیشتر منازعه را ایجاد کرده است.»
او گفت: «این تحولی بهشدت نگرانکننده است.»
«یمن بیش از یک دهه درگیری را پشت سر گذاشته است و بازگشت به نبردهای گسترده و مداوم، پیامدهای وخیمی برای غیرنظامیان خواهد داشت و مسیر از پیش دشوار دستیابی به توافق سیاسی را دشوارتر خواهد کرد.»
در همین حال، هواپیماهای سعودی در پاسخ به حملات به زیرساختهای این کشور، چند منطقه یمن را بمباران کردهاند.
دولت عربستان میگوید در حملات حوثیها به مراکز غیرنظامی و اقتصادی در جنوب این کشور، دستکم ۷۳ غیرنظامی، از جمله زنان و کودکان، زخمی شدهاند.
وزارت خارجه عربستان اعلام کرد که حمله به خاک خود را «تحمل نخواهد کرد» و حق اتخاذ تدابیر لازم برای دفاع از حاکمیت و امنیتش را برای خود محفوظ میداند.
سرلشکر ترکی المالکی نیز گفت حملات به ابها، خمیس مشیط، جازان و نجران «تشدید خطرناک تنش» بوده است و تمامی تدابیر لازم برای حفاظت از غیرنظامیان و خنثی کردن تهدید اتخاذ خواهد شد.
دولت یمن نیز میگوید حملات بیسابقه موشکهای بالستیک و پهپادها در مارب، تلفات غیرنظامی و نظامی و خسارتهای گستردهای به بار آورده است. همچنین بر اساس گزارشها، حوثیها اکنون بندر راهبردی مخا در دریای سرخ را تصرف کردهاند.
عبدالله الشرعبی، مدیر بندر مخا، به بیبیسی نیوز عربی میگوید: «کشتیهای تجاری پهلوگرفته در بندر مستقیما هدف قرار گرفتند. بخش بزرگی از زیرساختهای بندر، تاسیسات تدارکاتی، محل اقامت کارکنان و محوطههای عملیاتی ویران شد.»
حوثیها هدف قرار دادن تاسیسات غیرنظامی بندر را رد میکنند و بدون ارائه مدرک مدعیاند که هدف حمله، یک ناو پیادهکننده نیرو و تجهیزات متعلق به عربستان و چهار شناور نظامی همراه آن بوده است.
حوثیها همچنین تنگه بابالمندب در نزدیکی این بندر را به روی کشتیرانی عربستان بسته و کشتیهای تجاری را در دریای سرخ هدف گرفتهاند. این اقدامات مسیرهای دریایی از ینبع به بازارهای آسیایی را مختل کرده است، مسیرهایی که بهعنوان جایگزین تنگه هرمز اهمیت بیشتری یافتهاند.
سرتیپ عابد الثور، مشاور وزارت دفاع وابسته به حوثیها، به بیبیسی نیوز عربی میگوید این عملیات در پاسخ به حملات علیه یمن و محاصره این کشور انجام میشود.
او میگوید: «موقعیت جغرافیایی یمن به ما برتری داده و امکان دستیابی به نتایجی را فراهم کرده که حتی عربستان هم نتوانسته است به آنها برسد. بابالمندب برای ما برگ برنده مهمی است. عربستان به دلیل بسته شدن آن با بحران روبهرو شده است.»
تصاویری که رسانههای وابسته به دولت منتشر کردهاند، نشان میدهد ارتش یمن نیز استفاده از پهپاد علیه حوثیها را آغاز کرده است. در همین حال، تصاویر پخششده از رسانههای سعودی، از جمله العربیه، ظاهرا ورود خودروهای زرهی پیشرفته و توپخانه به مواضع خط مقدم را نشان میدهد.
رسانههای سعودی همچنین نگرانی فزایندهای ابراز کردهاند که اگر درگیری میان ایران و دشمنانش تشدید شود، حوثیها ممکن است بیش از پیش در یک منازعه گسترده منطقهای درگیر شوند.
در شرایطی که مذاکرات آمریکا و ایران به بنبست رسیده است، الثور میگوید ممکن است بهزودی درگیری تازهای آغاز شود و اگر تهران هدف حمله قرار بگیرد، «با تمام توان مشارکت خواهیم کرد و از همه سلاحهایمان استفاده میکنیم».
او میافزاید: «اگر معتقد باشیم ایران یا یمن در معرض تهدید است، ممکن است اهدافی را در داخل عربستان یا کشورهای همسایه در حاشیه دریای سرخ هدف قرار دهیم.»
حسن ظافر، کارشناس راهبرد نظامی عربستان، به بیبیسی نیوز عربی میگوید: «عربستان به دنبال جنگ نیست، اما در عین حال اجازه نخواهد داد امنیت ملیاش به اهرم فشار ایران تبدیل شود. هر پاسخی بر اساس ابعاد و ماهیت حمله تعیین خواهد شد.»
اما بسیاری نگراناند که بار دیگر سنگینترین بار بر دوش غیرنظامیان بیفتد.
فران پویگ، مدیر آکسفام در یمن، میگوید: «تشدید اخیر درگیریها تهدیدی وخیم برای غیرنظامیان یمن است.»
«پیامدهای انسانی همین حالا هم شدید است... و تنها در چند روز درگیری، اعضای بیش از ۵۶۰۰ خانوار آواره شدهاند.»
«دو سوم جمعیت یمن به کمکهای بشردوستانه نیاز دارند و هزاران نفر با قحطی روبهرو هستند.»
در اردوگاه محربه، علی اکنون میترسد دیگر هرگز خانوادهاش را نبیند.
او میگوید: «وضع هر روز بدتر میشود. آتش توپخانه به ما نزدیک است. میترسم روزی برسد که جدایی من و فرزندانم همیشگی شود.»
«گرسنگی، فقر و سرپناهی که هر روز فرسودهتر میشود، زندگی را روزبهروز سختتر میکند.»
