آغاز شمارش رسمی آرا و اعلام نتایج اولیه انتخابات اسرائيل؛ آیزنکوت پیشتاز است

گادی آیزنکوت می‌گوید نتایج اولیه نظرسنجی‌های در حوزه‌های رای‌گیری «نشان‌دهنده بی‌اعتمادی کامل به نتانیاهو و دولت او» است.

او سه شنبه شب و دقایقی پس از پایان زمان رای‌گیری گفت اگر نتایج این نظرسنجی‌ها درست باشد، «فورا برای تحقق خواست مردم و برکناری دولت نتانیاهو» اقدام خواهد کرد و تلاش خواهد کرد دولت فعلی را در سریع‌ترین زمان ممکن جایگزین کند.

نظرسنجی‌های غیررسمی پس از رای‌دهی در اسرائیل نشان می‌دهند که ائتلاف به رهبری گادی آیزنکوت بیشترین تعداد کرسی‌ها را به دست آورده است، اما نتوانسته اکثریت کافی در پارلمان را کسب کند.

این نظرسنجی‌ها همچنین نشان می‌دهند که حزب لیکود به رهبری بنیامین نتانیاهو در آستانه تبدیل شدن به بزرگ‌ترین حزب منفرد در پارلمان اسرائیل قرار دارد.

شمارش رسمی آرای انتخابات اسرائیل به‌تدریج آغاز شده است.

به گفته کمیته مرکزی انتخابات اسرائیل، تاکنون ۲ هزار و ۶۷۰ رای شمارش شده که تقریبا ۰.۱ درصد از کل آرای انتخابات را تشکیل می‌دهد.

میزان مشارکت در انتخابات سراسری امسال اسرائیل تا ساعت ۱۰ شب به وقت محلی (۸ شب به وقت گرینویچ)، زمانی که مراکز رای‌دهی بسته شدند، به ۷۷/۷ درصد رسید.

این کمیته گفته است که این بالاترین میزان مشارکت ثبت‌شده تا زمان بسته شدن حوزه‌های رای‌دهی از سال ۱۹۹۹ تاکنون به شمار می‌رود.

این ارقام نشان می‌دهد که میزان مشارکت در انتخابات امسال به طور چشمگیری بالاتر از انتخابات گذشته بوده است.

امروز نتانیاهو این وضعیت را «یک حالت اضطراری» و «موضوع مرگ و زندگی» برای جناح راست اسرائیل توصیف کرده و از حامیان خود خواسته بود که برای رأی دادن به پای صندوق‌ها بروند.

گادی آیزنکوت کیست؟

گادی آیزنکوت، رئیس پیشین نیروهای دفاعی اسرائیل که حالا رهبری حزب میانه‌روی «یشار» را برعهده دارد. او کارزار انتخاباتی خود را بر درخواست پاسخگویی درباره ناکامی‌های امنیتی که به حملات هفتم اکتبر منجر شد، متمرکز کرد.

محبوبیت او تا حدی ناشی از سابقه نظامی‌اش و تا حدی به دلیل جایگاهش به عنوان چهره‌ای نسبتاً تازه‌وارد در سیاست است؛ او تنها سال گذشته حزب خود را تأسیس کرد.

آیزنکوت در ماه‌های نخست جنگ غزه پسرش را که سرباز ارتش اسرائیل بود از دست داد. او همچنین تا سال ۲۰۲۴ عضو کابینه جنگ اسرائیل تحت رهبری بنیامین نتانیاهو بود، اما در اعتراض به نحوه مدیریت جنگ از سوی نخست‌وزیر از این سمت کناره‌گیری کرد.

در مورد غزه، مواضع آیزنکوت تفاوت چشمگیری با نتانیاهو ندارد. او اخیراً متعهد شده بود که حاکمیت حماس بر این منطقه را ظرف ۱۸ ماه پایان دهد؛ چه از طریق یک طرح صلح به رهبری امریکا و چه در صورت لزوم با استفاده از ابزارهای نظامی.

او به طور کلی از شهرک‌های اسرائیلی حمایت می‌کند، اما با پیشبرد پروژه جنجالی شهرک‌سازی «ای-۱» مخالف است؛ پروژه‌ای که در عمل کرانه باختری را به دو بخش جدا از هم تقسیم خواهد کرد.

موفقیت بی‌سابقه احزاب اکثریت عرب

مشارکت بالای رای‌دهندگان عرب اسرائیل به موفقیت انتخاباتی منجر شده و پیش‌بینی می‌شود دو حزب با اکثریت عرب؛ «فهرست متحد عربی» (رعام) و «فهرست مشترک» که ائتلافی از سه حزب کوچک‌ترند، در مجموع تا ۱۹ کرسی به دست آورند؛ رقمی که در صورت تحقق، یک رکورد خواهد بود.

احزاب اصلی اسرائیل به طور سنتی تمایل بسیار کمی به وارد کردن احزاب عرب در ائتلاف‌های حکومتی خود داشته‌اند. اما با توجه به اینکه پیش‌بینی می‌شود فاصله میان دو بلوک اصلی انتخاباتی اندک باشد، نادیده گرفتن احزاب با اکثریت عرب برای گادی آیزنکوت و بنیامین نتانیاهو دشوار خواهد بود.

در انتخابات‌های گذشته اسرائیل، میزان مشارکت رای‌دهندگان عرب معمولاً کمتر از رای‌دهندگان یهودی بوده است. اما این بار، به نظر می‌رسد تمایل به کنار رفتن نتانیاهو شمار زیادی از رای‌دهندگان عرب را پای صندوق‌های رای کشانده است. نتانیاهو که آشکارا از این موضوع آگاه بود، بخش زیادی از روز انتخابات را صرف هشدار درباره آنچه تلاش رای‌دهندگان عرب برای «دزدیدن انتخابات» خواند، کرد.

آیزنکوت تاکنون گفته است که احزاب عرب شرایط او را برای پیوستن به یک ائتلاف برآورده نمی‌کنند. اما ترکیب کرسی‌های کنست جدید ممکن است او را وادار کند در این موضع تجدیدنظر کند؛ چه از طریق اتکا به حمایت غیررسمی این احزاب در یک دولت اقلیت و چه با وارد کردن حزب رعام به عنوان شریک رسمی در ائتلاف.

پس از انتخابات سال ۲۰۲۱، حزب رعام بخشی از ائتلافی بود که به رهبری نفتالی بنت و یائیر لاپید تشکیل شد. آن ائتلاف یک سال دوام آورد و سپس فرو پاشید.

اگر هیچ‌کس برنده انتخابات نشود، نتانیاهو تا چه زمانی در قدرت می‌ماند؟

رفی برگ، دبیر دیجیتال خاورمیانه بی‌بی‌سی

اگر نه ائتلاف تحت رهبری نخست‌وزیر کنونی، بنیامین نتانیاهو، و نه مخالفان او بتوانند اکثریت کرسی‌های پارلمان را به دست آورند، نتانیاهو به عنوان نخست‌وزیر موقت در سمت خود باقی خواهد ماند تا تلاش‌ها برای تشکیل دولت ادامه یابد.

در چنین وضعیتی، اسحاق هرتزوگ، رئیس‌جمهور اسرائیل، رهبر حزبی را مأمور تشکیل دولت خواهد کرد که به باور او بیشترین شانس را برای جلب حمایت اکثریت پارلمان دارد.

این روند ممکن است چندین ماه طول بکشد. اگر هیچ نامزدی نتواند دولتی تشکیل دهد که رأی اعتماد پارلمان را به دست آورد، انتخابات تازه‌ای برگزار خواهد شد و این روند دوباره تکرار می‌شود.

در تئوری، این بدان معناست که نتانیاهو می‌تواند برای ماه‌ها و حتی سال‌ها به عنوان نخست‌وزیر موقت، با حفظ بیشتر صلاحیت‌های خود، در قدرت باقی بماند.

چنین وضعیتی پیش از این نیز رخ داده است. خود نتانیاهو رکورد طولانی‌ترین دوره نخست‌وزیری موقت را در اختیار دارد؛ او از دسمبر ۲۰۱۸ تا می ۲۰۲۰، یعنی حدود یک‌ونیم سال، به عنوان نخست‌وزیر موقت فعالیت کرد.

در آن دوره، سه انتخابات برگزار شد که هیچ‌یک نتیجه قاطعی نداشت، تا این‌که نتانیاهو سرانجام با رقیب اصلی سیاسی خود یک دولت وحدت ملی تشکیل داد.

احزاب عمده در این انتخابات کدام‌اند؟

لیکود (Likud)

حزب حاکم راست‌گرا که در سال ۱۹۷۳ تأسیس شد. این حزب از سال ۲۰۰۵ به این‌سو به طور پیوسته تحت رهبری بنیامین نتانیاهو قرار دارد و از سال ۲۰۰۹ تاکنون، به استثنای یک سال، در قدرت بوده است.

یَشار (Yashar)

یک حزب میانه‌رو که در سال ۲۰۲۵ توسط گادی آیزنکوت تشکیل شد. پسر این فرمانده پیشین ارتش اسرائیل در جنگ غزه کشته شد. این حزب رهبری ائتلاف مخالف نتانیاهو موسوم به «بلوک تغییر» را بر عهده دارد.

بیَخَد (Beyachad)

حزب میانه‌رو متمایل به راست که در اپریل ۲۰۲۶ توسط نفتالی بنت، نخست‌وزیر پیشین اسرائیل، تأسیس شد. این حزب نیز بخشی از «بلوک تغییر» مخالف نتانیاهو است.

دموکرات‌ها (The Democrats)

حزبی چپ‌گرای متمایل به میانه که در سال ۲۰۲۴ بنیان‌گذاری شد و رهبری آن را یائیر گولان، معاون پیشین لوی درستیز ارتش اسرائیل، بر عهده دارد. این حزب نیز عضو «بلوک تغییر» است.

یسرائیل بیتینو (Yisrael Beiteinu)

حزبی راست‌گرا، سکولار و ملی‌گرا که در سال ۱۹۹۹ تأسیس شد و آویگدور لیبرمن رهبری آن را به عهده دارد. این حزب بخشی از ائتلاف مخالف نتانیاهو است.

عوتسما یهودیت (Otzma Yehudit)

یک حزب ملی‌گرای راست افراطی که در سال ۲۰۱۲ تأسیس شد. رهبری آن را ایتامار بن‌گویر، وزیر امنیت ملی اسرائیل، بر عهده دارد و آماده پیوستن به هر ائتلافی به رهبری نتانیاهو است.

حزب صهیونیسم دینی (Religious Zionist Party)

حزب ملی‌گرای راست افراطی که در سال ۲۰۲۱ ایجاد شد. رهبر آن بتسلئیل اسموتریچ، وزیر مالیه اسرائیل، است و از متحدان احتمالی نتانیاهو به شمار می‌رود.

احزاب یهودیان فوق‌ارتدکس

دو حزب اصلی این جریان عبارت‌اند از: شاس (Shas)، تأسیس ۱۹۸۴

یهودیت متحد توراتی (United Torah Judaism - UTJ)، تأسیس ۱۹۹۲

این دو حزب به طور سنتی از متحدان سیاسی نتانیاهو بوده‌اند. همچنین حزب عمومی حریدی که در جولای ۲۰۲۶ به عنوان گزینه‌ای جایگزین برای شاس و UTJ تأسیس شد، در این انتخابات شرکت کرده و آمادگی پیوستن به ائتلاف نتانیاهو را دارد.

فهرست متحد عربی (United Arab List / Ra'am)

حزبی محافظه‌کار به رهبری اعراب اسرائیل با ریشه‌های اسلام‌گرا که در سال ۱۹۹۶ تأسیس شد. رهبری آن را منصور عباس بر عهده دارد. این حزب آماده مشارکت در یک ائتلاف بدون نتانیاهو است.

فهرست مشترک (Joint List)

ائتلافی متشکل از سه حزب عمدتاً عرب که یوسف جبارین رهبری آن را بر عهده دارد. این ائتلاف از تشکیل یک دولت بدون نتانیاهو حمایت می‌کند، هرچند ممکن است در بیرون از دولت باقی بماند.