Y pêl-droediwr o'r Ariannin a fyddai wrth ei fodd yn chwarae dros Gymru

Mae yna hanes a chysylltiad arbennig wedi bod rhwng Cymru a'r Ariannin ers dros 150 o flynyddoedd.

Yn 1865 mi oedd yna tua 160 o Gymry ar fwrdd llong y Mimosa aeth draw i Batagonia i sefydlu Y Wladfa, a chreu rhywle i gadw'r iaith, eu diwylliant, a'u crefydd yn rhydd rhag dylanwad Seisnig.

Mae'r Gymraeg dal i gael ei siarad yno, tra fod dros 50,000 o drigolion Patagonia o dras Cymreig.

Un o'r rheini yw Jeremias James.

Mi gafodd Jeremias ei eni a'i fagu yn Nhrelew, dinas gafodd ei sefydlu gan y Cymro Lewis Jones yn 1886.

Mae'r ddinas yn nhalaith Chubut - mae'r Gaiman, Dolafon, Porth Madryn a Trefelin hefyd wedi eu lleoli yno.

"Dwi'n rhan o deulu Cymraeg a symudodd i dde Ariannin a setlo yno," meddai Jeremias mewn cyfweliad arbennig â BBC Cymru.

"Mae pum cenhedlaeth o fy nheulu wedi eu geni yn Trelew, a dyna lle maen nhw wedi ymgartrefu ers blynyddoedd maith bellach."

Yn dilyn y fordaith gyntaf i Batagonia yn 1865, gwelwyd mewnlifiad pellach o ymfudwyr Cymraeg.

Daeth rhai llongau o Gymru, ac eraill o'r Unol Daleithiau lle'r oedd Cymry wedi symud draw yno i ffermio.

"Wrth edrych ar hanes fy nheulu yr aelod cyntaf i deithio draw i Batagonia oedd William James ar long o'r Unol Daleithiau.

"David Stephen James oedd yr aelod cyntaf o'r teulu i gael ei eni yn Yr Ariannin, a fo felly yw fy hen, hen daid.

"Mae fy hen daid, taid, dad a fi wedyn wedi cael ein geni yn Trelew.

"Mi gafodd y tir yn Chubut ei roi i fewnfudwyr o Gymru, ac mae fy nheulu dal i fyw yno heddiw. Mae'r tir yna yn perthyn i ni."

Yn ogystal â'i wreiddiau Cymraeg, mae gan Jeremias stori bersonol bwerus i'w hadrodd.

Pan oedd yn naw mlwydd oed mi gafodd wybod fod ganddo lewcemia, ac mi fu'n rhaid iddo symud i Buenos Aires i gael triniaeth.

"Mi oedd yn rhaid i fi gael triniaeth am tua dwy flynedd cyn cael dychwelyd i Trelew, ac wedyn yn araf deg bach cael dechrau byw bywyd arferol unwaith eto."

Ar ôl gwella fe ddechreuodd chwarae i dimau ieuenctid yn Chubut cyn iddo gael ei sgowtio gan academi San Lorenzo yn Buenos Aires, sef un o'r clybiau mwyaf yn Yr Ariannin.

Ar ôl chwarae ei gêm gyntaf i San Lorenzo ym mhrif adran Yr Ariannin yn 2022 fe dreuliodd gyfnodau ar fenthyg gyda chlybiau Barracas Central, Deportivo Riestra ac Alvarado.

Bellach yn 25 mlwydd oed mae'n chwarae i Magallanes yn Chile, ac fe ymunodd â nhw'n barhaol yn gynharach eleni wedi cyfnod llwyddiannus ar fenthyg yno.

Er y cysylltiadau Cymreig cryf, mae'n annhebygol fod Jeremias ar gael i chwarae dros Gymru.

Mae rheolau FIFA yn mynnu fod yn rhaid i rieni neu neiniau a theidiau fod wedi cael eu geni yn y wlad y maen nhw am ei chynrychioli.

Ond er nad yw'r rheolau presennol yn gweithio o'i blaid, maen awyddus i gael gwybod mwy am hanes ei deulu.

"Mi ges i fy ngeni a fy magu yn Yr Ariannin, ond yn amlwg dwi wedi bod yn ymwybodol o'r cysylltiad Cymreig ers amser hir," meddai Jeremias.

"Fel pêl-droediwr mae'n rhywbeth gwbl naturiol bod â diddordeb i chwarae i dîm cenedlaethol os oes cysylltiadau teuluol.

"I ddechrau mi fyswn i wrth fy modd yn ymweld â Chymru. Dwi erioed wedi cael y cyfle i fynd yno, a mi fyswn i wrth fy modd yn cael y cyfle i edrych mewn yn ddyfnach i hanes fy nheulu.

"Mae hynny'n freuddwyd i mi, a dwi'n siŵr y byddai'n gallu gwireddu'r freuddwyd yna ryw ddiwrnod.

"Ac wrth gwrs tase 'na gyfle i chwarae yng Nghymru, boed hynny i'r tîm cenedlaethol neu i glwb, mi fydde hynny'n rhywbeth arbennig."

Yn amddiffynnwr canol troed chwith, mae Jeremias hefyd yn gryf yn yr awyr.

Mae wedi chwarae yn rheolaidd i Magallanes y tymor yma wrth iddyn nhw geisio ennill dyrchafiad yn ôl i'r brif adran yn Chile.

"Dwi wedi bod yn amddiffynnwr canol erioed, a dwi wedi mwynhau chwarae yno," esboniodd Jeremias.

"'Da ni wedi bod yn lwcus yn Yr Ariannin dros y blynyddoedd diwethaf i gael tîm cenedlaethol llwyddiannus, gydag amddiffynnwyr gwych.

"Dwi wedi edmygu chwaraewyr fel Cristian Romero a Nicolas Otamendi ers blynyddoedd maith."

Mae'n annhebygol y bydd Jeremias yn cael y cyfle i chwarae ar y llwyfan rhyngwladol fel rhai o'i arwyr.

Ond mae rheolau yn gallu newid yn y byd pêl-droed, ac os y bydd hynny'n digwydd mi fydd yn sicr yn cael ei groesawu gan y gymuned Gymraeg yn Chubut.

Dilynwch Cymru Fyw ar Facebook, dolen allanol, X, dolen allanol, Instagram, dolen allanol neu TikTok, dolen allanol.

Anfonwch unrhyw syniadau am straeon i cymrufyw@bbc.co.uk, dolen allanol neu cysylltwch drwy WhatsApp ar 07709850033.

Lawrlwythwch yr ap am y diweddaraf o Gymru ar eich dyfais symudol.