Trump, Ontario Gölü'nün adını Amerika Gölü olarak değiştirdi

Gündemi BBC Türkçe'den takip etmek artık WhatsApp'ta da mümkün. Haberlerimizin doğrudan telefonunuza gelmesi için tıklayın.

ABD Başkanı Donald Trump, Kanada-ABD sınırındaki Ontario Gölü'nün adını Amerika Gölü olarak değiştiren bir başkanlık kararnamesi imzaladı.

Bu adım, ABD ve Kanada arasındaki ticaret görüşmelerinin geçen hafta sonu çökmesinin ve ABD'nin 20 milyar dolarlık Kanada malına %50 oranında yeni gümrük vergisi getirmesinin ardından geldi.

Washington'ın ek gümrük vergisine misilleme olarak Kanada da Eylül ayından itibaren ABD mallarına %50'lere çıkan ek gümrük vergileri uygulayacağını açıkladı.

İki ülke arasında ticaret anlaşmazlıkları sürerken, Trump sosyal medyada defalarca, ABD ve Kanada arasında yer alan beş Büyük Göl'den biri olan Ontario Gölü'nün adını değiştirme tehdidinde bulunan paylaşımlar yaptı.

ABD Başkanı, perşembe günü gölün adını değiştiren başkanlık kararnamesini imzalamasının ardından yaptığı açıklamada, bu adımın "resmî olduğunu ve derhal yürürlüğe girdiğini" savundu. Yönetiminin değişikliği yapmak için "gerekli tüm evrakları ve belgeleri" sunduğunu da ekledi.

Başkanlık kararnamesinde, ABD İçişleri Bakanlığı'na isim değişikliğini ABD'deki resmi coğrafi isim kayıt merkezi olan Coğrafi İsimler Bilgi Servisi'ne (GEIS) bildirmesi için 30 gün süre verildiği belirtildi.

Kanada Başbakanı Mark Carney ise Perşembe günü sosyal medyada yaptığı paylaşımda, Ontario Gölü'nün adının 400 yıldan daha eski bir geçmişe sahip olduğunu belirtti, ve bunun "Kanada Konfederasyonu'nun kurulmasından ve ABD Bağımsızlık Bildirgesi'nden öncesine dayandığını" vurguladı.

Carney, "ABD'nin değişmekte olduğunu biliyoruz. Ticaret ilişkileri, dış politikası, ulusal anıtları, hidronimleri [su adları]" yazdı ve "Bu gölün adı Ontario Gölü'dür. Bugün ve sonsuza dek" diye devam etti.

Trump'ın daha önceki isim değiştirme girişimleri

Trump 2025'te Beyaz Saray'a geldiğinde, Meksika Körfezi'nin adını Amerika Körfezi olarak değiştiren benzer bir kararname imzalamıştı.

Meksika, uluslararası ve ortak bir su kütlesinin adını tek bir ülkenin değiştiremeyeceğini savunarak bu isim değişikliğini reddetti.

Bu durum ayrıca Meksika ile teknoloji devi Google arasında yasal bir anlaşmazlığa yol açtı; Google, harita uygulamasında körfezin adını değiştirdi.

Şu an ABD'deki Google Haritalar kullanıcıları söz konusu körfeze baktıklarında "Amerika Körfezi" adını, Meksika'dakiler ise "Meksika Körfezi" adını görüyor.

Diğer ülkelerdeki kullanıcılar ise bölgenin adını "Meksika Körfezi (Amerika Körfezi)" şeklinde görüyor.

O dönemde Beyaz Saray, Associated Press (AP) haber ajansının haberlerinde "Amerika Körfezi" adını kullanmayı reddetmesi üzerine AP muhabirlerinin başkanlık etkinliklerine katılmasını da engellemişti. AP buna karşılık Trump yönetimine dava açtı ve bu hukuki süreç devam ediyor.

Küresel olarak yetkili merci yok

Uluslararası suların isimlerini belirlemekte küresel olarak yetkili bir kuruluş yok. Bu durum da başkanlara özgürlük sağlarken, uluslararası anlamdaysa karmaşa doğuruyor.

Trump ülkesinin resmi olarak hangi yer işaretlerini tanıyacağı konusunda geniş bir yetkiye sahip olsa da, diğer ülkelerin onun verdiği kararlara uyma zorunluluğu yok.

Kanada da diğer ülkeler tarafından yapılan isim değişikliklerini tanımak zorunda değil ve Kanadalı yetkililer bu isim değişikliğini reddetti bile.

Ontario Başbakanı Doug Ford sosyal medyadan, "Bu göl, Kanadalılar ve dünyanın geri kalanı için Ontario Gölü'dür. Şimdi ve sonsuza dek" paylaşımını yaptı.

Sanayi Bakanı Melanie Joly de "Biz ona her zaman Ontario Gölü diyeceğiz" dedi.

ABD-Kanada sınırında yer alan ve "Büyük Göller" ismiyle bilinen göllerden dördünün (Ontario, Huron, Michigan ve Erie) isimleri yerli dillerden geliyor.

Superior Gölü ise ismini İngilizceleştirilmiş bir Fransızca kelimeden alıyor.

Büyük Göller'in en küçüğü olan Ontario Gölü'nün çevresinde, Kanada'nın aynı isimli eyaleti ve ABD'nin New York eyaleti bulunuyor.

Trump, Perşembe günü Oval Ofis'te isim değişikliğiyle ilgili emri imzalarken, bunun Kanada'ya doğrudan bir mesaj olmadığını söyledi, ancak ardından yine lafı ticarete getirerek, "kuzey komşusunun uzun zamandır ticarette ABD'yi sömürdüğünü" söyledi.

Gölün adını değiştirmeyi "uzun zamandır" düşündüğünü söyleyen Trump, "Yani şöyle bir düşünseniz, bir körfezimiz ve bir gölümüz var. Şimdi tek ihtiyacımız olan bir okyanus. Belki de Atlantik'in veya Pasifik'in adını değiştirmemiz gerekecek. Belki de ikisinin de adını değiştireceğiz" diye devam etti.

ABD içinden tepkiler ne oldu?

ABD'nin beş Büyük Göl'den dördüne kıyısı olan Michigan eyaletinden Demokrat milletvekili Debbie Dingell, Trump'ın emrini "aptalca" olarak nitelendirerek, isim değişikliğini geçersiz kılmak için Kongre'ye bir yasa tasarısı sunacağını söyledi.

Dingell, "Büyük Göller, nesiller boyu Amerikalıların ve Kanadalıların birlikte korumak için çalıştığı ortak bir hazinedir" dedi.

ABD'deki diğer Demokrat milletvekilleri de sosyal medyada bu kararı eleştirerek Trump yönetiminin ticaret anlaşması müzakerelerine geri dönmesi çağrısında bulundular.

Bazılarıysa Trump'ın bu adımıyla alay etti ve diğer önemli yerlerin isimlerini değiştirme konusunda kendi fikirlerini paylaştı.

Wisconsin Valisi, Büyük Göller'den birinde peçeteye imza attığı bir videonun yer aldığı sosyal medya paylaşımında, "Michigan Gölü'nün adını Wisconsin Gölü olarak değiştirdim," diye şaka yaptı.

New York Valisi Kathy Hochul da, Ontario Gölü'ne kıyısı olan tek ABD eyaleti olan New York'un bu göle "Amerika Gölü" demeyeceğini söyledi.

Bu arada, Trump'ın İçişleri Bakanı Doug Burgum bu adımı alkışlayarak, "Üzerinde çalışıyoruz, Sayın Başkan!" diye yazdı.

Orijinali İngilizce olan bu makalenin çevirisinde yapay zekadan yararlandık. Yayınlanmadan önce çeviriyi bir BBC gazetecisi kontrol etti. Yapay zekayı nasıl kullandığımız hakkında daha fazla bilgi burada.