«عدالت برای فقیر»؛ مرگ شهروند مراکشی در بازداشت پلیس ایتالیا و خشم عمومی

مقام‌های مراکش خواستار انجام تحقیقی جامع در ایتالیا درباره مرگ یک مرد مراکشی‌تبار در جریان بازداشت توسط پلیس شدند. انتشار تصاویر ویدئویی از برخورد ماموران پلیس با عبدالرحیم فقیر اعتراض‌هایی را در شهر بولونیا برانگیخت؛ اعتراض‌هایی که به درگیری کشیده شد و ده‌ها زخمی بر جا گذاشت.

گروه‌های حقوق بشری مراکش خواستار پاسخگویی مسئولان شده و همزمان اظهارات و گفتمان‌های ضد مهاجران در ایتالیا را محکوم کرده‌اند.

دادستانی ایتالیا اعلام کرده که درباره اتهام «قتل غیرعمد» تحقیقاتی را آغاز کرده است.

این حادثه در محله «پیلاسترو» در شهر بولونیا رخ داد. پلیس پس از دریافت گزارشی درباره فردی که به گفته آنها «در پارکینگ یک مجتمع مسکونی رفتار آشفته‌ای داشت و با یک خودرو برخورد کرده بود» به محل اعزام شد. این عملیات در نهایت به مرگ شهروند مراکشی انجامید.

ویدیوهایی که ساکنان ساختمان‌های اطراف ضبط کرده‌اند، نشان می‌دهد پلیس پس از رسیدن به محل تلاش کرده با استفاده از اسپری فلفل او را کنترل کند.

سپس دو مامور پلیس به همراه یک فرد غیرنظامی او را روی زمین خواباندند و با استفاده از زور مهار کرده و دست‌هایش را با بست پلاستیکی بستند. در تصاویر دیده می‌شود که دو مامور روی بدن او نشسته‌اند و امدادگران نیز در نزدیکی او حضور دارند.

در این ویدیوها همچنین صدای فریادهای مکرر او شنیده می‌شود که درخواست کمک می‌کند و از آنها ولش کنند. او فریاد می‌زد: «کمکم کنید، کمکم کنید... بس کنید! بس کنید!» سپس به تدریج حرکاتش کمتر و مقاومتش ضعیف‌تر شد. چند دقیقه بعد پلیس او را رها کرد و پزشک مرگ او را اعلام کرد.

اعتراض‌ها پس از انتشار خبر بالا گرفت. هزاران معترض از ملیت‌های مختلف در چندین شهر ایتالیا به خیابان‌ها رفتند و خواستار اجرای عدالت و محاکمه مسئولان مرگ او شدند.

عبدالرحیم فقیر، ۴۲ ساله، برای ۳۰ سال در ایتالیا زندگی کرده بود و یک شرکت کوچک حمل‌ونقل و خدمات نظافتی را اداره می‌کرد. گزارش‌ها حاکی از آن است که او از مشکلات قلبی و آسم رنج می‌برد.

معترضان شعارهای «عدالت برای فقیر» و «پلیس قاتل است» سر دادند و شماری از آنها با در دست داشتن تصویر فقیر در یکی از میدان‌های شهر تحصن کردند. خبرگزاری ایتالیایی «آنسا» گزارش داد که پلیس برای متفرق کردن معترضان از گاز اشک‌آور و خودروهای آب‌پاش استفاده کرده است.

جورجیا ملونی، نخست‌وزیر راست‌گرای ایتالیا، نیز برای مهار بحران وارد عمل شد و وعده داد هرگونه مسئولیت احتمالی در این پرونده «با نهایت سختگیری» بررسی شود. او در عین حال خشونت علیه نیروهای پلیس را محکوم کرد.

ماتئو پیانتدوزی، وزیر کشور ایتالیا، نیز خواستار صبر تا اعلام نتایج تحقیقات شد و به روزنامه «ایل مساجرو» گفت: «هیچ‌ کس بالاتر از قانون نیست.»

در مقابل، توماسو فوتی، وزیر امور اروپایی ایتالیا، شعارهای معترضان از جمله «پلیس قاتل است» و «تمام دنیا از شما متنفر است» را «شرم‌آور» توصیف کرد. ماتئو سالوینی، معاون نخست‌وزیر و از چهره‌های راست افراطی، نیز از عملکرد پلیس دفاع کرد.

انتقادها

انتقادهای گسترده‌ای متوجه پلیس و دولت شده است. ایلاریا کوچی، سناتور مخالف دولت که برادرش در سال ۲۰۰۹ هنگام بازداشت جان باخته بود، از آنچه که او «ابراز همبستگی و قدردانی» نسبت به پلیس پس از یک «عمل غیرانسانی» دانست، ابراز انزاجار کرد.

ایلاریا کوچی که عضو ائتلاف مخالف «سبزها و چپ» است، همچنین جورجیا ملونی و دولت ائتلافی او را مسئول ایجاد «فضایی از نفرت و نژادپرستی» دانست که به گفته او به افزایش خشونت دامن زده است.

فرانچسکو بوچیا، رئیس فراکسیون حزب دموکرات (چپ میانه) در مجلس سنای ایتالیا، نیز به روزنامه «لا رپوبلیکا» گفت: «اگر جناح راست می‌خواهد الگوی اداره مهاجرت و گمرک آمریکا را وارد ایتالیا کند، این کشور جای مناسبی برای چنین کاری نیست.»

یوسف بلا، سفیر مراکش در ایتالیا، خواستار روشن شدن تمامی ابعاد مرگ عبدالرحیم فقیر شد و بر لزوم رعایت کامل حقیقت، عدالت و کرامت انسانی تاکید کرد.

او همچنین از جامعه مراکشی مقیم ایتالیا خواست «تحت تاثیر تحریک‌ها یا تلاش‌ها برای سوءاستفاده از این فاجعه دردناک قرار نگیرند.»

وزارت خارجه مراکش اعلام کرد از مقام‌های ایتالیایی خواسته است «هرچه سریع‌تر تحقیقاتی جامع برای روشن شدن همه جزئیات این مرگ انجام دهند» و بر ضرورت تعیین مسئولیت‌ها و اجرای کامل اقدامات قانونی تاکید کرد.

«او را کشتند»

در حالی که خانواده عبدالرحیم فقیر خواستار روشن شدن حقیقت و مجازات مسئولان در صورت اثبات تخلف هستند، مقام‌های ایتالیایی تاکید دارند که تحقیقات هنوز در مراحل ابتدایی قرار دارد وعلت دقیق مرگ «هنوز مشخص نشده است.»

بر اساس گزارش‌ رسانه‌های ایتالیایی، خانواده قربانی روایت پلیس و دلایل به‌کارگیری خشونت علیه او را زیر سوال برده‌اند؛ به‌ویژه اینکه هیچ تصویر یا ویدیویی از علت اولیه تلاش برای بازداشت او منتشر نشده است. خانواده همچنین خواستار دسترسی به تصاویر دوربین‌های مداربسته و دوربین‌های نصب‌شده روی لباس ماموران پلیس شده‌اند.

خدیجه، خواهر عبدالرحیم فقیر، به روزنامه ایتالیایی «کوریه‌ره دلا سرا» گفت: «ممکن نیست انسانی به این شکل جانش را از دست بدهد. پلیس قرار است از ما محافظت کند. اگر فردی در وضعیت هیجان یا آشفتگی قرار دارد باید او را آرام کنید، نه اینکه مانند یک سگ او را بکشید.»

او همچنین به رسانه‌های مراکشی گفت: «خانواده می‌خواهد بداند چه اتفاقی افتاده است. او را کشتند... او را کشتند» و خواستار مجازات مسئولان در صورت اثبات تخلف شد.

«جورج فلوید» ایتالیا

تصاویر منتشر شده واکنش‌های خشمگینانه‌ای را در شبکه‌های اجتماعی و رسانه‌های ایتالیا برانگیخت. بسیاری این حادثه را با پرونده جورج فلوید، شهروند سیاه‌پوست آمریکایی، مقایسه کردند؛ فردی که در مه ۲۰۲۰ در جریان بازداشت توسط پلیس آمریکا جان باخت و مرگ او موجی از اعتراض‌ها را در سراسر ایالات متحده به‌ویژه در میان سیاه‌پوستان برانگیخت.

اعتراض‌ها در بولونیا به درگیری و ناآرامی نیز کشیده شد. مقام‌های ایتالیایی اعلام کردند ۱۱ نفر در درگیری‌های میان پلیس و معترضان زخمی شدند که شماری از آنها مامور پلیس بودند. پلیس اعلام کرد ۶۴ نفر از نیروهایش آسیب دیده‌اند.

اعتراض‌ها همچنین به شهرهای میلان و ناپل گسترش یافت، اما در این دو شهر به صورت مسالمت‌آمیز برگزار شد.