ቀጥታ, ግብፅ የየመንን ቀውስ ለመፍታት ፖለቲካዊ መፍትሄ እንዲፈለግለት ጥሪ አቀረበች

የቀጥታ ሽፋን

1. ከ 50 ደቂቃዎች በፊትበደቡብ አፍሪካ በተፈጸመ የደቦ ጥቃት አንድ ስደተኛ መገደሉን ፖሊስ አስታወቀ

   

   የፎቶው ባለመብት, Getty Images

   በደቡብ አፍሪካ ደርባን ወደ 50 የሚጠጉ ሰዎች አንድ የውጭ ዜጋ ላይ ድብደባ ፈጽመው ሕይወቱ ማለፉን ፖሊስ አስታወቀ።

   ፓሊስ የሟች ማንነትን ያልገለጸ ሲሆን እድሜው በ30ዎቹ መጨረሻ ወይም በ40ዎቹ መጀመሪያ ላይ እንደሚገመት ተናግሯል።

   ግለሰቡ መጀመሪያ ሁለት ሰዎች ካስቆሙት በኋላ በመቀጠል በርከት ያለ ቁጥር ያላቸው ጥቃት አድረሰውበት ሕይወቱ ማለፉ ተገልጿል።

   ፖሊስ በግድያው ላይ ምርመራ መጀመሩን አስታውቋል።

   በዚህ ዓመት በደቡብ አፍሪካ በርካታ ጸረ ስደተኛ ሰልፎች ሲካሄዱ የነበረ ሲሆን በኋላ ላይ ወደ አመጽ ተቀይረዋል።

   በዚህ ወር መጀመርያ ላይ በደርባን እና ጆሃንስበርግ አቅራቢያ በምትገኘው ሶዌቶ ሱቆች እና መኪናዎች ተቃጥለዋል።

   የአካባቢው ፖሊስ ቃል አቀባይ ሮበርት ኔትሺዩንዳ ለቢቢሲ በደርባን ለተፈጸመው ግድያ መነሻ ምን እንደሆነ መገመት እንደማይችሉ ገልጸው ጉዳዩ ሲጣራ ተጨማሪ መረጃ እንደሚሰጡ ተናግረዋል።

   መንግሥት፣ስደተኞችን በሚመለከት የፖሊሲ ማሻሻያ እንደሚያስፈልግ ቢቀበልም፣ ተቃውሞ የሚያሰሙ ሰዎች በሰላማዊ መንገድ እንዲንቀሳቀሱ ጥሪ አቅርቧል።

   በተጨማሪም ባለፈው ዓመት አጋማሽ ጀምሮ ሰነድ አልባ ስደተኞች ላይ ጥብቅ እርምጃ እየተወሰደ መሆኑን አስታውቆ በአስር ሺዎች የሚቆጠሩ የውጭ ዜጎች ከአገር እንዲወጡ መደረጋቸውን ገልጿል።

   ጸረ ስደተኛ ተቃውሞዎችን ከሚያደርጉ ቡድኖች መካከል አንዱ የሆነው ማርች ኤንድ ማርች መጀመርያ ላይ ሰነድ አልባ ስደተኞች እስከ ባለፈው ዓመት ሰኔ 30 ድረስ ደቡብ አፍሪካን ለቅቀው እንዲወጡ ቀነ ገደብ አስቀምጦ ነበር።

   ከቀነ ገደቡ በፊት በርካታ የተቃውሞ ሠልፎች የተካሄዱ ሲሆን አፍሪካውያን ስደተኞች ላይ ጥቃቶች ተሰንዝረዋል።

   ይህም እንደ ዚምቧብዌ፣ ናይጄሪያ እና ጋና ያሉ አገራት ተጨማሪ ጥቃት ሊኖር ይችላል በሚል ስጋት ዜጎቻቸውን አስወጥተዋል።

2. ከ 2 ሰአት በፊትየጀርመን ቻንስለር አገራቸው ከፍተኛ ስለላ እየተደረገባት መሆኑን ተናገሩ

   

   የፎቶው ባለመብት, Getty Images

   ለሩሲያ ሰልሏል በሚል ጥርጣሬ አንድ የዩክሬን ዜጋ መታሰሩን ተከትሎ፣ ጀርመን ከፍተኛ ስለላ እየተደረገባት መሆኑን እና እንቅስቃሴው "እየጨመረ" መሆኑን የጀርመን ቻንስለር ፍሬድሪክ ሜርዝ ተናገሩ።

   የጀርመን ባለሥልጣናት ተጠርጣሪው ቫዲም ዋይ እንደሚባል ገልጸው የአገሪቱን ወታደራዊ ደህንነት መረጃዎቸን ሰብስቧል ብለዋል።

   ሜርዝ የተጠርጣሪውን በቁጥጥር ሥር መዋል “ውጤታማ” ካሉ በኋላ ነገር ግን "በጀርመን የሚንቀሳቀሱት የሩሲያ ሰላዮች እንቅስቃሴ አሁንም በከፍተኛ ደረጃ ላይ ስለሚገኝ ራሳችንን አናዘናጋ" በማለት አስጠንቅቀዋል።

   በዘንድሮው ዓመት በጀርመን፣ ለሩሲያ እና ለሌሎች የውጭ ኃይሎች ይሰልላሉ ተብለው የተጠረጠሩ በርካታ ሰዎች በቁጥጥር ስር ውለዋል።

   እንደ አውሮፓውያን አቆጣጠር በ2022 ሩሲያ በዩክሬን ላይ ወረራ ከፈጸመች ጊዜ አንስቶ፣ ጀርመን ለዩክሬን የጦር መሳሪያ ከሚያቀርቡ ዋና ዋና የአውሮፓ አገራት አንዷ ነች።

   የጀርመን ፌዴራል ጠቅላይ አቃቤ ሕግ መስሪያ ቤት በአገሪቱ ሕግ መሠረት ሙሉ ስሙ እንዳይገለጽ የተደረገው ቫዲም ዋይ ቢያንስ ከሐምሌ 2025 ጀምሮ በሦስተኛ ወገን በኩል ከሩሲያ የስለላ አገልግሎት ጋር ግንኙነት ሲያደርግ እንደነበር አስታውቋል።

   ዩክሬናዊው “የጦር ሠራዊቱ መኪኖች ፣ የጦር መሣሪያዎች እና ፈንጂዎች ምርቶችን” የሚመለከቱ መረጃዎች ሰብስቧል ብለዋል።

   አርብ ዕለት ፍርድ ቤት ይቀርባል ተብሎ ይጠበቃል።

   ባለፈው ዓመት ታህሳስ ወር ላይ ሌላ ተጠርጣሪ በሩሲያ ኤምባሲ ለሚገኝ የደህንነት ባልደረባ መረጃዎችን ስትሰበስብ በቁጥጥር ስር መዋሏ ተገልጾ ነበር።

   የጀርመን አቃቤ ሕግ መስሪያ ቤት በዚህ ዓመት ከተፈጸሙ ሌሎች እስሮች መካከል ከጀርመን ወደ ዩክሬን ድሮኖችን የሚያቀርብን ግለሰብ በስለላ ተከታትለዋል በሚል የተጠረጠሩ አንዲት ሮማኒያዊት ሴት እና አንድ ዩክሬናዊ ወንድ ይገኙበታል።

3. ከ 2 ሰአት በፊትኢትዮጵያዊቷ የማራቶን አትሌት የተከለከለ ንጥረ ነገር በመጠቀምና የሐሰት የሕክምና ሰነድ በማቅረብ ስድስት ዓመት ታገደች

   

   የፎቶው ባለመብት, REUTERS

   ኢትዮጵያዊት የማራቶን አትሌት ሩቲ አጋ፣ የተከለከለ ንጥረ ነገር በመጠቀምና የሐሰት የሕክምና ሰነድ በማቅረብ የስድስት ዓመት እገዳ ተጣለባት።

   የ32 ዓመቷ አትሌት እንደ አውሮፓውያን አቆጣጠር በ2019 የተካሄደው የቶኪዮ ማራቶንን አሸንፋለች።

   እአአ በመጋቢት 2026 በቻይና በተካሄደ የግማሽ ማራቶን ውድድር ከተሳተፈች በኋላ በተደረገላት የዶፒንግ ምርመራ ሜቲልፕሬድኒሶሎን (Methylprednisolone) የተባለ የተከለከለ ንጥረ ነገር በሰውነቷ ውስጥ መገኘቱ ተገልጿል።

   ከአራት ዓመታት በፊት በተደረገላት ቃለ መጠይቅ ወቅት መርማሪዎችን ስታሳስት እንደነበር እና የተጠቀመችበትን ንጥረ ነገር ለማስረዳትም ሐሰተኛ የሕክምና ማዘዣ አቅርባ እንደነበር መረጋገጡ ተዘግቧል።

   በዚህም መሠረት ጉዳዩን ሲከታተል የነበረው አትሌቲክስ ኢንተግሪቲ ዩኒት (Athletics Integrity Unit) የተከለከለውን ንጥረ ነገር በመጠቀሟ የሁለት ዓመት፣ የሐሰት ሰነድ በማቅረቧ ደግሞ የአራት ዓመት እገዳ ተጣልባታል። በድምሩም የስድስት ዓመት ከባድ የውድድር እገዳ ተጥሎባታል።

   ሩቲ አጋ ከመስከረም 10 ጀምሮ ከማንኛውም ሩጫ በጊዜያዊነት ታግዳ ቆይታ ነበር።

   በተጨማሪም እገዳው ከየካቲት 2026 ጀምሮ ተፈጻሚ እንዲሆንና ከመስከረም 10 ቀን 2026 ጀምሮ ያስመዘገበቻቸው ውጤቶች እንዲሰረዙ መወሰኑ ተገልጿል።

   አትሌቷ በዋና ዋና ዓለም አቀፍ ውድድሮች ሁለት ጊዜ ሦስተኛ እንዲሁም ሦስት ጊዜ ሁለተኛ በመሆን አጠናቅቃለች።

4. ከ 3 ሰአት በፊትግብፅ የየመንን ቀውስ ለመፍታት ፖለቲካዊ መፍትሄ እንዲፈለግለት ጥሪ አቀረበች

   

   የፎቶው ባለመብት, Reuters

   የግብፅ የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር፣ አገራቸው በየመን የሚካሄደውን ግጭት በውይይት ለመፍታት የሚቻሉትን አማራጮች ሁሉ መሞከር እንደምትፈልግ ተናገሩ።

   ሚኒስትሩ ይህንን ያሉት የግብፅ ጦር በኢራን ድጋፍ ከሚንቀሳቀሱት ሁቲዎች ጋር በሚደረገው ጦርነት ሳዑዲ አረቢያን ለመደገፍ ያቀረበው ምክረ ሃሳብ ላይፓርላማው በሚቀጥለው ሳምንት ድምፅ ከመሰጠቱ አስቀድሞ ነው።

   በቀጣናው ካሉት ትላልቅ ኃይሎች አንዱ የሆነው የግብፅ ጦር በቀጥታ በዚህ ግጭት ውስጥ መሳተፉ፣ በሳዑዲ አረቢያ እና በሁቲዎች መካከል ያለውን ውጥረት በእጅጉ ያባብሰዋል።

   ይህ ግጭት አሜሪካ እና እስራኤል በኢራን ላይ እያካሄዱት ባለው እና እየተስፋፋ በመጣው ጦርነት ውስጥ አለመረጋጋትን ይበልጥ እያባባሰ መጥቷል።

   ፕሬዚዳንት አብደል ፋታህ አል ሲሲ ባለፈው ሳምንት ቅዳሜ ዕለት ለሳዑዲ አረቢያ የሚደረገውን ወታደራዊ ድጋፍ ለማጽደቅ አስቸኳይ የፓርላማ ስብሰባ እንዲጠራ ጠይቀዋል።

   እሁድ ዕለት ዝግ ስብሰባ ከተካሄደ በኋላ፣ የፓርላማ አባላቱ ለውይይት ተጨማሪ ጊዜ እንዲኖር በማሰብ ድምፅ የመስጠት ሂደቱን እስከ የሚቀጥለው ሳምንት ሰኞ ድረስ አራዝመውታል።

   የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር ባድር አብደላቲ እና የስለላ አገልግሎት ኃላፊው ሀሰን ራሻድ ረቡዕ ዕለት ወደ ሪያድ ተጉዘው ከፕሬዚዳንት ሲሲ የተላከ ደብዳቤ ለሳዑዲ አልጋ ወራሽ መሐመድ ቢን ሳልማን አድርሰዋል።

   ፕሬዚዳንት ሲሲ እንደገለጹት፣ ግብፅ የምታደርገው ወታደራዊ ድጋፍ የሳዑዲ አረቢያን ግዛትና ድንበሮችን መከላከል ላይ ብቻ የተገደበ መሆኑን ገልጸው የመን ላይ ጥቃት ለመሰንዘር ዕቅድ እንደሌላቸው ተናግረዋል።

   ግብፅ የምትሰጠው ድጋፍ ምን እንደሆነ እስካሁን ድረስ ግልጽ አይደለም።

   አብደላቲ ሐሙስ ዕለት ግብፅ ወደ ፖለቲካዊ መፍትሔ ለመድረስ የሚቻሉትን መንገዶች በሙሉ ለመፈተሽ ትፈልጋለች ብለዋል።

   በተጨማሪም ግብፅ፣ ሁቲዎች በመስከረም ወር በባብ አል-ማንደብ ወሽመጥ አቅራቢያ ከተቆጣጠሯቸው አካባቢዎች ሙሉ በሙሉ እንዲወጡ ትፈልጋለች።

   ይህ ወሽመጥ ወደ ቀይ ባህር መግቢያ ላይ የሚገኝ ወሳኝ የመርከብ መስመር ሲሆን፣ ወደ ግብፅ የስዊዝ ካናል የሚያደርስም ቁልፍ መተላለፊያ ነው።

   አብደላቲ በሰጡት ጋዜጣዊ መግለጫ ሳዑዲ አረቢያ የምታደርገውን ጥረት እየደገፈች በሌላ በኩል ደግሞ ፖለቲካዊ መፍትሄን መከተል እንደምትፈልግ ተናግረዋል።

   በየመን ዓለም አቀፍ እውቅና ያለውን መንግሥት የሚደግፈው እና በሳዑዲ አረቢያ በሚመራው ጥምረት ከሁቲ ታጣቂዎች ጋር የሚያደርገው ውጊያ ተባብሶ ቀጥሏል።

   ሁቲዎች ወደ ባብ አል-ማንደብ ወሽመጥ መጠጋታቸው በዓለም አቀፍ የነዳጅ አቅርቦት ላይ ተጨማሪ ጫና ፈጥሯል።

   ከዚያ ወዲህም ቡድኑ በሳዑዲ አረቢያ የሚገኙ አውሮፕላን ማረፊያዎችን እና የነዳጅ ተቋማትን አጥቅቷል።

   በዓለም ቀዳሚ የነዳጅ ላኪ የሆነችው ሳዑዲ አረቢያ፣ ለግብፅ ወሳኝ ስትራቴጂካዊ እና ኢኮኖሚያዊ አጋር ነች።

   በየመን ውስጥ ሰብዓዊ ቀውስ ያስከተለው ጦርነት የተጀመረው እንደ አውሮፓውያኑ በ2014 ሁቲዎች ዓለም አቀፍ እውቅና የተሰጠውን መንግሥት ከሰሜናዊው ዋና ከተማ ሲያስወጡ ነው።

   ይህም በሳዑዲ አረቢያ የሚመራ ወታደራዊ ጣልቃ ገብነትን አስከትሏል።

5. 22 ጥቅምት 2026ኢልሃን ኦማር በቤቷ ላይ ብርበራ ከተደረገ በኋላ ለቅቃ ለመውጣት መገደዷን ተናገረች

   

   የፎቶው ባለመብት, Getty Images

   የአሜሪካ ተወካዮች ምክር ቤት አባል የሆነችው ኢልሃን ኦማር ባለፈው ሳምንት የፌዴራል የደህንነት አካላት ቤቷን ከበረበሩ በኋላ ፍተሻው የመኖሪያ አድራሻዋን ለሌሎች አጋልጦ ሊሆን ይችላል በሚል ስጋት በዋሽንግተን ዲሲ በሚገኘው መኖሪያ ቤቷ ውስጥ መኖር እንደማትችል ተናገረች።

   ኢልሃን ኦማር ቤቷ በፌደራል ጸጥታ አካላት ከተበረበረ በኋላ በሰጠችው የመጀመርያ ቃለ ምልልስ “እየደረሱብኝ ያሉት የግድያ ዛቻዎች እንዳሉ ሆነው፣ እኔና ልጆቼ በዚያ ቤት ውስጥ መኖራችን ከአሁን በኋላ አስተማማኝ አይደለም” ብላለች።

   ኦማር ኤምኤስኤን ናው ለተባለ መገናኛ ብዙኃን የአገር ውስጥ ደህንነት ሠራተኞች ስልኮቿን ጨምሮ ማስታወሻ ደብተሮቿን እና በርካታ ንብረቶቿን ለምርመራ በሚል መውሰዳቸውን ተናግራለች።

   መንግሥት ኦማር በምን ወንጀል እንደተጠረጠረች ባይናገርም ነገር ግን ብርበራው የተካሄደው “ከፌደራል ወንጀል ምርመራ ጋር በተያያዘ” መሆኑን ገልጿል።

   ኦማር ቤቷ ከመመርመሩ በፊት እንደ አውሮፓውያን አቆጣጠር በ2020 ካገኘችው የአሜሪካ ዜግነቷን ጨምሮ በርካታ ጥያቄዎ ቀርበውባት ነበር።

   በምርመራው ሂደት ውስጥ፣ የኦማር ቤተሰብ አባላት ላይ ከአስራ ሁለት በላይ የፍርድ ቤት መጥሪያዎች ወጥተዋል። እንደ ዘገባዎቹ ከሆነ፣ የግል ኮምፒውተሮቿ እና ፓስፖርቷ ከተያዙት ንብረቶች መካከል ይገኙበታል።

   በቤቷ ላይ ለሰዓታት ለቆየው ፍተሻ በተመለከተ ለኤምኤስ ናው አስተያየቷን የሰጠችው ኦማር፣ “ይህ በእርግጠኝነት ሁላችንንም በጣም አስደንግጦናል” ብላለች።

   ኦማር የደህንነት አባላት እርሷ እና ባለቤቷ እንቅልፍ ላይ እያሉ “በራችንን ደብድበዋል” ስትል ፍተሻው የተደረገበትን ሁኔታ አብራርታለች።

   “እየጮህን ነበር” ያለችው ኦማር፣ ጥንዶቹ ከመኝታ ክፍላቸው ወደ በሩ እየሮጡ መጥተው መክፈታቸውን ሁኔታው “እጅግ እንግዳ ነገር” እንደነበርም አስረድታለች።

   ኦማር ከ15 እስከ 25 የሚሆኑ የደህንነት አባላት ቤቷን መክበባቸውን ነገር ግን ሁሉም “በሥነ ስርዓት ሥራቸውን ማከናወናቸውን” ገልጻለች።

   የደህንነት አባላት በር ላይ እያሉ የፍርድ ቤት ማዘዣ ይዘው እንደሆነ መጠየቋን እና ማሳየታቸውን ጨምራ አብራርታለች።

   የደህንነት አባላቱ ብርበራውን ሲያከናውኑ ሶፋ ላይ ተቀምጣ መመልከቷን የገለፀችው ኢልሃን ኦማር አምስት ያህል የፈጀ ብርበራ መካሄዱን ጨምራ አስታውቃለች፥።

   የእጅ ስልኮች፣ ማስታወሻ ደብተሮች እና የባለቤቷን ካሜራ ጨምሮ 17 ነገሮች መውሰዳቸውንም ተናግራለች።

   ቢቢሲ የአሜሪካ ፍትህ ቢሮን ለማነጋገር ቢጠይቅም ወደ አገር ውስጥ ደህንነት ቢሮ ተመርቷል።

   መንግሥት ምርመራውን ያደረገበትን መንገድ የተቸችው ኦማር ለማስፈራራት ታስቦ የተደረገ እንደሆነ ገልጻለች።

   ባለፈው ሳምንት በተካሄደው ብርበራ ዙሪያ፣ ኦማር በኢንተርኔት ላይ በለቀቀችው መግለጫ ድርጊቱን “ከባድ የሥልጣንን አላግባብ መጠቀም” ያለች ሲሆን ባለስልጣናት የፌዴራል ሕግ አስከባሪ አካላትን በመጠቀም የፖለቲካ ተቃዋሚዎቻቸውን ዒላማ እያደረጉ ነው ስትል ከስሳለች።

   የቀድሞው የአሜሪካ ፕሬዚዳንት ባራክ ኦባማም ብርበራውን አጥብቀው የተቹ ሲሆን፣ ድርጊቱንም “እጅግ አስቀያሚ” ሲሉ ገልጸውታል።

6. 22 ጥቅምት 2026ከአንድ ዓመት በላይ በኒጀር ታግተው የነበሩት ሁለት አውሮፓውያን ሊቢያ ውስጥ ተለቀቁ

   

   የፎቶው ባለመብት, Christoph Greztmacher

   አንድ የስዊዝ እና አንዲት ኦስትሪያዊ ከአንድ ዓመት በፊት በኒጀር ከታገቱ በኋላ በሊቢያ ቤንጋዚ መለቀቃቸውን ተገለጸ።

   የ76 ዓመቷ ኦስትሪያዊት ኤቫ ግሬትዝማቸር እና የ69 ዓመቷ ስዊዘርላንዳዊት ክላውዲያ አብት፣ ባለፈው ዓመት ጥር እና ሚያዚያ ወራት በሰሜናዊ ኒጀር አጋዴዝ ከተማ ታግተው ተወስደው ነበር።

   ግለሰቦቹን ያገታቸው ማን አንደሆነ እና ፍላጎታቸው ምን እንደነበር አልተገለጸም።

   ሁለቱ አውሮፓውያን በምን ስምምነት እንደተለቀቁም የተባለ ነገር የለም።

   የኦስትሪያ እና የስዊዘርላንድ መንግሥታት ግለሰቦቹ መለቀቃቸውን አረጋግጠዋል።

   የስዊዘርላንድ መንግሥት አብት ነጻ እንደወጣችና ወደ አገሯ በመመለስ ላይ እንደምትገኝ የገለጸ ሲሆን፣ የኦስትሪያ መንግሥት በበኩሉ ግሬትዝማቸር "ከፍተኛ ዲፕሎማሲያዊ ጥረቶች" ከተደረጉ በኋላ መለቀቋን አስታውቋል

   "ኤቫ ከ21 ወራት በላይ በእገታ ስር ከቆየች በኋላ ነጻ በመውጣቷ ሁላችንም ከፍተኛ እፎይታ ተሰምቶናል፣ ለበርካታ ወራት ከቀጣናዊ፣ ከአውሮፓውያን እና ከዓለም አቀፍ አጋሮቻችን ጋር በቅርበት፣ በስውር እና በመተማመን መንፈስ ስንሰራ ቆይተናል። እነዚህ የጋራ ጥረቶችም ፍሬ አፍርተዋል" ሲሉ የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር ቤአቴ ሜይንል ራይዚንገር በመግለጫቸው ተናግረዋል።

   የስዊዘርላንድ የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር በበኩሉ የአገሪቱ ባለሥልጣናት በቤንጋዚ ከአብት ጋር ተገናኝተው የነበረ ሲሆን የሕክምና ድጋፍ ተሰጥቷታል ብሏል።

   "ካሳለፈችው ሁኔታ አንጻር በጥሩ ሁኔታ ላይ ትገኛለች፤ በአሁኑ ወቅትም ወደ ስዊዘርላንድ በመመለስ ላይ ትገኛለች" ሲልም ገልጿል።

   ግሬትዝማቸር ለብዙ ዓመታት በኒጀር የእርዳታ ድርጅት ሠራተኛ የነበረች ሲሆን፣ አብት ደግሞ በአጋዴዝ ለበርካታ ዓመታት የማኅበረሰብ ሠራተኛ በመሆን አገልግላለች።

7. 22 ጥቅምት 2026ኢራን ሰባት ነዳጅ ጫኝ መርከቦች በሆርሙዝ ወሽመጥ በኩል ለማለፍ ሲሞክሩ መመታታቸውን አስታወቀች

   

   ኢራን ሌሊቱን በሆርሙዝ ወሽመጥ ላይ ሰባት መርከቦች በተተኳሽ ወይንም በፈንጂ ተመትተው በእሳት መያያዛቸውን አስታወቀች።

   የኢራን እስላማዊ አብዮታዊ ዘብ የባህር ኃይል ሐሙስ ዕለት በሰሜናዊው የፋርስ ባሕረ ሰላጤ ሕገ ወጥ የነዳጅ ዝውውር ላይ የተሳተፉ አራት መርከቦች ክትትል ከተደረገባቸው በኋላ ተመትተው በእሳት ተያይዘዋል ብሏል።

   አክሎም ሦስት ተጨማሪ መርከቦች ከሆርሙዝ ወሽመጥ በስተ ምዕራብ በፈንጂ ተመትተው በእሳት ተያይዘዋል ብሏል።

   አብዮታዊ ዘቡ በቀጣይ ትንኮሳ የሚኖር ከሆነ በቀጣናው በሚገኙ የጦር ሠፈሮች ላይ መጠነ ሠፊ የአጸፋ እርምጃ እንደሚወስድ አስጠንቅቋል።

   ይህ የቴህራን እርምጃ በቀጣናው ዳግም ጦርነት ይቀሰቀሳል የሚል ስጋት ባየለበት ወቅት የተፈጸመ ነው።

   በእስራኤል የሚካሄደው እንዲሁም በአሜሪካ የሚካሄደው የአጋማሽ ዘመን ምርጫ ጥቂት ሳምንታት በቀሩት በዚህ ወቅት የኢራን ጥቃት የነዳጅ ዋጋ ላይ ከፍተኛ ጭማሪ ይፈጥራል ተብሎ ተፈርቷል።

   አሜሪካ እና እስራኤል ኢራን ላይ የሚፈጽሙትን ጥቃት ዳግም ይጀምራሉ የሚል ስጋት በከፍተኛ ሁኔታ ተፈጥሯል።

   “ኔታንያሁ ኢራንን ማጥቃት ይፈልጋሉ፤ ይህ አጠያያቂ ጉዳይ አይደለም” ሲሉ በእስራኤል ብሔራዊ ደህንነት ጥናት ተቋም ተመራማሪ የሆኑትና ቀደም ሲል በእስራኤል ወታደራዊ እና የስለላ ተቋማት ውስጥ የኢራን ጉዳይ ባለሙያ በመሆን ያገለገሉት ዳኒ ሲትሪኖዊች ለአሶሼትድ ፕሬስ ተናግረዋል።

   እስራኤል ስትራቴጂዋን ሳታሻሽል ከኢራን ጋር ወደ ሌላ ግጭት ለመግባት እየተጣደፈች ነው ሲሉ አስተያየታቸውን ሰጥተዋል።

   ከአምስት ቀን በኋላ ጥቅምት 27 በሚካሄደው ምርጫ ኔታንያሁ በግልጽ ካሸነፉ፣ ጥቃት የመሰንዘሩ ዕድል እጅግ ከፍተኛ ወይም እርግጠኛ ማለት ይቻላል ሲሉም አስተያየታቸውን አጠናቅቀዋል።

8. 22 ጥቅምት 2026በምሥራቅ ሳዑዲ አረቢያ አውሮፕላን ማረፊያ ላይ በደረሰ ጥቃት ሁለት ሰዎች መገደላቸውን ባለሥልጣናት ገለጹ

   

   የፎቶው ባለመብት, Reuters

   በረቡዕ ምሽት በምሥራቅ ሳዑዲ አረቢያ ዳማም ከተማ በአውሮፕላን ማረፊያ ላይ በደረሰ ጥቃት ሁለት ሰዎች ሲገደሉ ስምንት መቁሰላቸውን የአገሪቱ የሲቪል አቪየሽን ባለሥልጣናት ተናገሩ።

   በንጉሥ ፋሃድ ዓለም አቀፍ አውሮፕላን ማረፊያ የተገደሉት የሳዑዲ እና ሕንዳዊ ዜጎች መሆናቸውን ባለሥልጣናቱ ገልጸው የተጉዱት ደግሞ የሳዑዲ፣ የመን፣ ሕንድ፣ ባንግላዲሽ እና የኔፓል ዜጎች ናቸው ተብሏል።

   የሲቪል አቪየሸን ባለሥልጣናቱ ስለ ደረሰው ጥቃት ዓይነት ማብራሪያ ያልሰጡ ቢሆንም የየመን ሁቲዎች ግን በተደጋጋሚ የሳዑዲን አውሮፕላን ማረፊያዎች በድሮኖች እና ሚሳዔሎች ሲያጠቁ ነበር።

   ረቡዕ ማለዳ ወደ አገሪቱ ምሥራቃዊ ክፍል ተተኩሶ የነበረ ድሮን እንዲከሽፍ ከተደረገ በኋላ በወደቁ ስብርባሪዎች ሁለት ሰዎች መገደላቸው ተገልጿል።

   የሳዑዲ አረቢያ ኤነርጂ ሚኒስቴር ድሮኖቹ ዒላማ ያደረጉት የአገሪቱን የነዳጅ ማቀነባበሪያን እንደነበር ገልጾ አንድ መኪና በእሳት መቃጠሉን አስታውቋል።

   ሁለቱ በድሮን ስብርባሪዎች የሞቱት ሰዎች የፊሊፒንስ እና ኔፓል ዜጋ መሆናቸው ሲገለጽ፣ ረቡዕ ምሽት ተጨማሪ አራት ወደ አካባቢው የተተኮሱ ድሮኖች እንዲከሽፉ መደረጉ ይፋ ሆኗል።

   ሁቲዎች ስለጥቃቱ ወዲያውኑ ምላሽ ባይሰጡም ከዚህ በፊት ግን የሳዑዲን አውሮፕላን ማረፊያ፣ የኢነርጂ ተቋማት እና ወታደራዊ ጦር ሠፈር እንደሚያጠቁ ተናግረዋል።

9. 22 ጥቅምት 2026ሩሲያ ከዩክሬን ጋር የሰላም ድርድር ለመቀጠል ከተስማማች በኋላ ኪየቭ በሚሳዔሎች ተመታች

   

   የፎቶው ባለመብት, Reuters

   ሩሲያ የሰላም ድርድሩን ለመቀጠል "በመርህ ደረጃ ዝግጁ" መሆኗን ከገለፀች እና የአሜሪካው ፕሬዝዳንት ዓለም ጦርነቱን ወደ ማስቆም "ከእስካሁኑ ይልቅ የቀረበችበት" ደረጃ ላይ መሆኗን ከተናገሩ ከሰዓታት በኋላ፣ የዩክሬን ዋና ከተማ ኪየቭ የሚሳዔል ጥቃት ተፈፀመባት።

   የኪየቭ ከንቲባ ቪታሊ ክሊችኮ እንዳሉት፣ ድርድሩን ለመቀጠል ሩሲያ ከአሜሪካ ለቀረበው ሃሳብ ስምምነቷን ከገለፀች በኋላ ረቡዕ ምሽት በፈፀመችው ጥቃት በርካታ ቤቶች የተመቱ ሲሆን ስድስት ሰዎች ቆስለዋል።

   ጥቃቱ የዶናልድ ትራምፕ ልዩ መልዕክተኞች ስቲቭ ዊትኮፍ እና ጃሬድ ኩሽነር የሚመሩት አዲስ ዲፕሎማሲያዊ ጥረት በተጠናከረበት ወቅት ነው የተፈፀመው።

   ዊትኮፍ ከዩክሬኑ መሪ ጋር ከተገናኙ ከአንድ ቀን በኋላ ረቡዕ ዕለት በሴንት ፒተርስበርግ ከሩሲያው ፕሬዚዳንት ቭላድሚር ፑቲን ጋር ተገናኝተዋል።

   የሦስትዮሽ ድርድሩ ከየካቲት ወር ጀምሮ እንደተቋረጠ ቀጥሎ ነበር። ድርድሩ ከተቋረጠ በኋላ ባሉት ጊዜያት ዩክሬን ከምዕራባውያን አገራት የተሰጣት የሚሳዔል መቃወሚያ መሣሪያዎች እያለቁባት በመምጣታቸው፣ ሩሲያ ጥቃቶቿን አጠናክራ ቀጥላለች።

   ትራምፕ ረቡዕ ዕለት ሲናገሩ "ከጥቂት ቀናት በፊት ከቭላድሚር ፑቲን ጋር በዩክሬን ላይ እያደረገ ያለውን ጦርነት ስለማስቆም ተነጋግሬ ነበር። በዚህም ረገድ [ለማስቆም] እየተቃረብን ያለን ይመስለኛል፤ ምናልባትም አሁን ላይ እስካሁን ከደረስንበት ሁሉ በጣም የቀረብንበት ደረጃ ላይ ነን" ብለዋል።

   የአሜሪካው ፕሬዝዳንት ጦርነቱን ማስቆም እንደሚችሉ በተደጋጋሚ ቢናገሩም፣ እስካሁን የሩሲያና የዩክሬንን ጦርነት ማስቆም አልቻሉም።

   የፕሬዝዳንቱ ልዩ መልዕክተኛ ዊትኮፍ፣ በሴንት ኢተርስበርግ ፑቲንን ከማነጋገራቸው አስቀድመው ማክሰኞ ዕለት ከዩክሬኑ ፕሬዝደንት ቮሎድሚር ዜሌኒስኪ በተጨማሪ የኖርዌይ እና የፊንላንድ መሪዎችንም በኖርዌይ ዋና ከተማ አግኝተው አነጋግረዋል።

   ዊትኮፍ ለፑቲን ስላቀረቡት ዝርዝር ሃሳብ የታወቀ ነገር ባይኖርም፣ ዜሌኒስኪ በበኩላቸው ከልዩ መልዕክተኛው ጋር ካደረጉት ንግግር በኋላ ለዩክሬን ስለሚሰጥ ጠንካራ የደኅንነት ዋስትና እና የኃይል መሠረተ ልማቶች ላይ ጥቃት እንዳይፈፀም በቀረበላቸው ሃሳብ ላይ መወያየታቸውን ተናግረዋል።

   ጦርነቱን ማቆም በሚቻልበት መንገድ ላይ የአሜሪካ፣ የሩሲያ እና የዩክሬን ከፍተኛ ባለሥልጣናት በርካታ ዙር ውይይቶችን አድርገዋል።

10. 22 ጥቅምት 2026ዩናይትድ ኪንግደም በአርክቲክ ቀጣና ለሩሲያ ጥቃት መጋለጧ ተገለጸ

    

    የፎቶው ባለመብት, UK Ministry of Defence

    ዩናይትድ ኪንግደም በአርክቲክ ቀጣና የመከላከል አቅሟ ላይ “ክፍተት” እንዳለ እና ይህም ለሩሲያ ጥቃት እንደሚያጋልጣት የአገሪቱ የሕዝብ ተወካዮች አስጠነቀቁ።

    የሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤት የመከላከያ ኮሚቴ እንዳለው፤ የዩኬ ወታደራዊ መርከቦች እና ሰርጓጅ መርከቦች ውስንነት አገሪቱን ተጋላጭ አድርጓል።

    በአርክቲክ ቀጣና ያሉ ከባሕር በታች የተቀበሩ ኬብሎች እና የኢነርጂ አቅርቦትም ተጋላጭ መሆናቸው ተገልጿል።

    ግጭት ቢነሳ ሩሲያ ለዩኬ ሕዝብ እንዲሁም ለሲቪሎች እና ወታደራዊ መሠረተ ልማቶች ስጋት እንደምትጋርጥ ተመልክቷል።

    የዩኬ መከላከያ ሚኒስቴር ሩሲያ ስጋት መሆኗን “በግልጽ እንደሚገነዘብ” አስታውቋል። የአገሪቱን ከባሕር በታች ያሉ ኬብሎች ለመጠበቅ ከፍተኛ ገንዘብ ማፍሰሱንም አክሏል።

    የአርክቲክ ክበብን የያዘው ሀይ ኖርዝ ቀጣና በቅርብ ዓመታት ውስጥ ቁልፍ የዩኬ መከላከያ ስጋት ሆኗል።

    በአውሮፓውያኑ 2026 መባቻ የአገሪቱ መከላከያ ሚኒስቴር እንዳለው፤ በሰሜne አትላንቲክ ያለው የሩሲያ የሰርጓጅ መርከብ እንቅስቃሴ ከቀዝቃዛው ጦርነት ጋር የሚመሳሰል ነው።

11. 22 ጥቅምት 2026የፈረንሳዩ ፕሬዝዳንት የውጭ አገራት መሪዎች በአገሪቱ የተፈጠረውን አመፅ ተጠቅመውበታል በማለት ከሰሱ

    

    የፎቶው ባለመብት, AFP via Getty Images

    የፈረንሳይ ፕሬዝዳንት ኢማኑኤል ማክሮን፣ የውጭ አገራት መሪዎች ቅዳሜ ዕለት በመላው አገሪቱ የተቀሰቀሰውን አመፅ ለራሳቸውን የምርጫ ዓላማ እየተጠቀሙበት ነው በማለት ከሰሱ።

    ማክሮን ይህንን አድርገዋል ያሏቸውን መሪዎች በስም ባይጠቅሱም፣ የኑሮ ውድነትን በመቃወም ተጀምሮ ወደ አመፅነት የተቀየረውን ክስተት በተመለከተ በሚሰጧቸው አስተያየቶች አማካኝነት፣ “በፈረንሳይ ኪሳራ” ለመጪው ምርጫ ቅስቀሳ እያደረጉ መሆኑን ተናግረዋል።

    በመካከለኛው ምሥራቅ ባደረጉት ጉብኝት ወቅት ይህንን ያሉት የፈረንሳዩ ፕሬዝዳንት፣ መሪዎቹን “በዚህ ቀጣናምን ይሁን በሌላኛው የአትላንቲክ አቅጣጫ የምርጫ ቅስቀሳ ድባብ ውስጥ ያሉ” ሲሉ ገልጸዋቸዋል።

    ይህ አገላለጽ በሚቀጥለው ሳምንት ፓርላሜንታዊ ምርጫ የሚጠብቃቸው የእስራኤል ጠቅላይ ሚኒስትር ቤኒያሚን ኔታንያሁ እንዲሁም በሚቀጥለው ወር አጋማሽ የሥልጣን ዘመን ምርጫ ለሚካሄድባትን አሜሪካ የሚመሩት ፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ ላይ ያነጣጠረ ይመስላል።

    እንደ ማክሮን ገለጻ፣ ስማቸውን ያለተጠቀሱት መሪዎች አመፁን በተመለከተ በተሰራጩ የሰው ሠራሽ አስተውሎት (ኤአይ) ቪዲዮዎች ተጽፅኖ ደርሶባቸዋል።

    ፓሪስ፣ ሊዮን እና ማርሴይን ጨምሮ በርካታ ከተሞችን ያመሰው አመፅ ከተነሳ ወዲህ 150 ገደማ ሰዎች የታሰሩ ሲሆን ከ800 በላይ የሚሆኑ ደግሞ ፍርድ ቤት ቀርበዋል።

    ጭንብል ባጠለቁ ተቃዋሚዎች እና ፖሊሶች መከካል ግጭት ሲፈጠር እንዲሁም ንብረቶች ሲወድሙ ሱቆች ሲዘረፉ የሚያሳዩ ቪዲዮዎች ማኅበራዊ ሚዲያ ላይ ተሰራጭተዋል።

    መንግሥት በሁለተኛ ደረጃ ትምህርት ቤቶች ሁኔታ ላይ ተማሪዎች ለሳምንታት ያካሄዷቸውን ተቃውሞዎች ተከትሎ በተቀሰቀሰው አመፅ ወቅት የፖሊስ ኃይሉ “ቁጥጥር አጥቶ” እንደነበር የአገሪቱ መንግሥት አምኗል።

    ፕሬዝዳንት ማክሮን ለአመፁ ተጠያቂ ያደረጉት “ከፅንፈኛ ግራ ዘመም ቡድኖች የወጡ አቀጣጣዮችን” ሲሆን ባለሥልጣናት “የማያወላውል” እርምጃ እንደሚወስዱ ዝተዋል።

    ማክሮን በኳታር ዶሃ ከተማ ባደረጉት ንግግር “እንደ እኔ፣ በተፈጠሩት ክስተቶች ውስጥ የሚታይ የውጭ ጣልቃ ገብነት የለም። በሌላ በኩል ግን ከዚያ በኋላ የመረጃ ማዛባት ነበር፤ ይህም ከውጭ መሪዎች እና ከበርካታ ሰዎች ዘንድ ተቀባይነት የሌላቸው እና የሞኝነት አስተያየቶች እንዲሰጡ በር ከፍቷል” ብለዋል።

12. 22 ጥቅምት 2026ፌስቡክ ተጠቃሚዎቹን ‘በመዋሸቱ’ ሜታ 25 ቢሊዮን ዶላር እንዲከፍል ታዘዘ

    

    የፎቶው ባለመብት, EPA

    ፌስቡክ፣ ኢንስታግራም እና ዋትስአፕን የሚያስተዳድረው ሜታ 25 ቢሊዮን ዶላር እንዲከፍል በፍርድ ቤት ታዘዘ።

    የፌስቡክ ተጠቃሚዎችን መረጃ የያዘበትን ሁኔታ በተመለከተ ለዓመታት ለሕዝቡ የሰጠው መረጃ ሐሰተኛ ነው በሚል በኒው ሜክሲኮ ፍርድ ቤት ፍርድ ተሰጥቷል።

    ሜታ ከዚህ ቀደም ከተጣሉበት ቅጣቶች ባጠቃላይ የአሁኑ ከፍተኛው ነው።

    ለሁለት ሳምንት የቆየው የፍርድ ሒደት ሲጠናቀቅ ዳኛው “ውሸቱ የፌስቡክ መረጃ አያያዝን ብቻ የተመለከተ አይደለም፤ መሠረታዊ የፌስቡክ የንግድ አካሄድንም ይመለከታል” ብለዋል።

    የሜታ ዋና ጠበቃ ሲጄ ማሆኒ የፍርድ ቤቱ ውሳኔ “በኒው ሜክሲኮ መሥራት እንዳንችል ያደርጋል” ብለዋል። ሜታ አቤቱታውን ለፍርድ ቤት እንደሚያቀርብም ተናግረዋል።

    ሜታ ከዚህ ቀደም በቀረቡበት የተለያዩ ክሶች የገንዘብ ቅጣት ተጥሎበታል። በቅርቡ ከተላለፉ የፍርድ ቤት ውሳኔዎች መካከል ከልጆች ደኅንነት ጥበቃ ጋር በተያያዘ በካሊፎርኒያ ተከስሶ 18 ቢሊዮን ዶላር እንዲከፍል መደረጉ ይጠቀሳል።

    ‘የኬምብሪጅ አናሊቲካ ቅሌት’ በሚል የሚታወቀው ክስተት፤ ፌስቡክ በሚሊዮኖች የሚቆጠሩ ተጠቃሚዎቹን መረጃ አሳልፎ በመስጠት ፖለቲካዊ ጫና ለማሳደር መዋሉን ያሳየ ነው።

    ይህም በአውሮፓውያኑ 2016 ዶናልድ ትራምፕ ፕሬዝዳንት ሆነው እንዲመረጡ ከተደረገው ንቅናቄ ጋርም ይገናኛል።

    በኒው ሜክሲኮ ፍርድ ቤት የቀረበው ሜታ የተጠቃሚዎችን መረጃ የሚገለገልበትን መንገድ በተመለከተ ሆነ ብሎ ሕዝብን አሳስቷል ተብሏል።

13. 22 ጥቅምት 2026የሁቲዎች ጥቃት መባባሱን ተከትሎ አሜሪካ የተወሰኑ ዲፕሎማቶቿ ከሳዑዲ አረቢያ እንዲወጡ አዘዘች

    

    የፎቶው ባለመብት, Reuters

    ሳዑዲ አረቢያ ውስጥ የሚደርሱ ጥቃቶች እየተባባሱ መምጣታቸውን እና በመላው አገሪቱ በተፈጸሙ ጥቃቶች ሦስት ሰዎች መገደላቸውን ተከትሎ፣ የአሜሪካ የውጭ ጉዳይ መሥሪያ ቤት የተወሰኑ ዲፕሎማቶች እና ቤተሰቦቻቸው ሳዑዲን ለቅቀው እንዲወጡ አዘዘ።

    በነዳጅ ማውጫ ሥፍራ ላይ ጥቃት ለማድረስ የሞከረ ድሮን በተጠለፈበት ወቅት ስብርባሪዎች ሁለት ሰዎችን መግደላቸውን የሳዑዲ ባለሥልጣናት ተናግረዋል። ዳማም ከተማ ውስጥ በሚገኘው የኪንግ ፋህድ ዓለም አቀፍ አየር ማረፊያ ላይ በተፈጸመ ጥቃት ደግሞ አንድ ሰው እንደተገደለ ተገልጿል።

    በኢራን በሚደገፉት የየመን ሁቲዎች እና ሳዑዲ አረቢያ መካከል የተቀሰቀሰው ግጭት ካለፈው ወር አንስቶ እየተባባሰ ነው።

    በሳዑዲ ለተፈጸሙ ጥቃቶች ምላሽ የሰጡት ሁቲዎች በአገሪቱ አየር ማረፊያዎች፣ የኢነርጂ ተቋማት እንዲሁም ጦር ሠፈሮች ላይ ሚሳዔል እና ድሮን አስወንጭፈዋል።

    በሪያድ ዓለም አቀፍ አየር ማረፊያ ላይ የደረሰው ጥቃት ሳዑዲ በዓመታት ጊዜ ውስጥ ካስተናገደቻቸው ጥቃቶች ውስጥ ከፍተኛ የሞት ቁጥር የተመዘገበበት ሆኗል።

    የአሜሪካ የውጭ ጉዳይ መሥሪያ ቤት ቃል አቀባይ ባወጡት መግለጫ፣ “የአሜሪካ የውጭ ጉዳይ መሥሪያ ቤት በሳዑዲ አረቢያ የሚገኙ የአደጋ ጊዜ ሠራተኞች ያልሆኑ የአሜሪካ መንግሥት ሠራተኞች እና የቤተሰብ አባላቶቸቻው ለቅቀው እንዲወጡ ትዕዛዝ አስተላልፏል” ብለዋል።

    “በኢራን የሚደገፉት ሁቲዎች በሲቪል አየር ማረፊያዎች እና በሌሎች ወሳኝ መሠረተ ልማቶች ላይ የሚፈጽሟቸውን ጥቃቶች ጨምሮ ሳዑዲ አረቢያ ላይ የሚፈጽሙት ጠብ አጫሪ ድርጊቶች ጨምረዋል” በማለትም ገልጿል።

    እነዚህ ጥቃቶች በንጹኃን ላይ ሞት ማስከተላቸውን እና ከባድ የጉዞ መስተጓጎል መፍጠራቸውንም ተቅሷል።

    በተጨማሪም ቃል አቀባዩ “የጥቃት ድርጊቶቹ በፍጥነት ሊባባሱ የሚችሉበት ዕድል አለ” ሲሉ አስጠንቅቀዋል።

14. 22 ጥቅምት 2026አሜሪካ በመካከለኛው ምሥራቅ የሚገኙ ወታደሮቿን እየቀነሰች መሆኑ ተዘገበ

    

    የፎቶው ባለመብት, Getty Images

    የሁቲዎች ጥቃት እና ኢራን የደቀነችው ስጋት በመባባሱ አሜሪካ በመካከለኛው ምሥራቅ ያሉ ወታደሮቿን እየቀነሰች መሆኑ ተዘገበ።

    በአሜሪካ የቢቢሲ አጋር የሆነው ሲቢኤስ አንድ የአገሪቱ ባለሥልጣን እና አንድ ከፍተኛ ወታደራዊ ባለሥልጣንን ጠቅሶ እንደዘገበው፤ በመካከለኛው ምሥራቅ የሚገኙ የዋሽንግተን ወታደሮች ቀስ በቀስ እንዲወጡ እየተደረገ ነው።

    አሜሪካ በመካከለኛው ምሥራቅ ከሚገኙ የጦር ሰፈሮቿ ወታደሮችን እየቀነሰች ያለችው “እምብዛም ስለ ጉዳዩ ሳይሰማ” መሆኑን የሲቢኤስ ምንጮች ትናንት ረቡዕ ገልጸዋል።

    ዘገባውን ከሌሎች የአሜሪካ መገናኛ ብዙኃን ቀድሞ ያወጣው ሲቢኤስ ነው።

    ዘገባውን ተከትሎ የአሜሪካ ማዕከላዊ ዕዝ ቃል አቀባይ ካፕቴን ቲም ሀውኪንስ ለሲቢኤስ በሰጡት ምላሽ “በየጊዜው ወታደራዊ ኃይላችንን እና መሣሪያችንን እናንቀሳቅሳለን” ብለዋል።

    እንቅስቃሴው የሚደረገው “ወታደራዊ ዝግጁነትን ለማሳደግ” መሆኑን ገልጸዋል።

    ሆኖም ግን የወታደራዊ ተልዕኮዎች ደኅንነት የተጠበቀ እንዲሆን ከእንቅስቃሴዎቹ ጋር የተያያዘ መረጃ እንደማይሰጥ ተናግረዋል።

    “የአሜሪካ ጦር በቀጣናው ያሉ የአሜሪካ ፍላጎቶችን ለማስጠበቅ ዝግጁ ሆኖ ይቀጥላል” ሲሉም አክለዋል።

15. 21 ጥቅምት 2026ጋምቢያ ከቀድሞ መሪዋ ያህያ ጃሜህ ከተወረሰ የአሜሪካ መኖሪያ ቤት ሽያጭ በተገኘ ገንዘብ ተጎጂዎችን ልትክስ ነው

    

    የፎቶው ባለመብት, AFP via Getty Images

    ለረዥም ጊዜ ጋምቢያን ከመሩት ያህያ ጃሜህ ንብረት ውርስ ሽያጭ በተገኘ እና ከአሜሪካ በተላለፈ ገንዘብ፣ በአገዛዛቸው ወቅት ለተጎዱ ሰዎች ካሳ እንደሚከፈል የአገሪቱ ባለሥልጣናት ገለፁ።

    የጋምቢያ የካሳ ኮሚሽን፣ የቀድሞው የምዕራብ አፍሪካዊቷ አገር መሪ በነበሩት ጃሜህ ስም የነበረ በሜሪላንድ ከሚገኝ አንድ መኖሪያ ቤት ሽያጭ የተገኘ 2.5 ሚሊዮን ዶላር መቀበሉን ገልጿል።

    አሜሪካ በአውሮፓውያኑ 2022፣ ንብረቱ "በወንጀል በተገኘ እና ያለአግባብ በተወሰደ የጋምቢያ የሕዝብ ገንዘብ" የተገዛ ነው በሚል እንዲሸጥ ወስናለች።

    ጃሜህ እአአ በ1994 በመፈንቅለ መንግሥት ሥልጣን ከያዙ በኋላ ጋምቢያን ከ20 ዓመታት በላይ መርተዋል። የአገዛዛቸው ዘመን በሰብዓዊ መብት ጥሰቶች፣ ሰዎችን በግዳጅ በመሰወር እና ከፍርድ ውጭ ግድያዎችን መፈፀም ክሶች የታጀበ ነበር።

    ማክሰኞ ዕለት የጋምቢያ የካሳ ኮሚሽን፣ የጃሜህን ንብረት በመሸጥ በአጠቃላይ 2,573,414.10 ዶላር ማግኘቱን “ለተጎጂዎች፣ ከጥቃት በሕይወት ለተረፉ ሰዎች እና ለሕዝቡ ስናሳውቅ በደስታ ነው” ብሏል።

    ገንዘቡ “የተጎጂዎችንና ከጥቃቱ በሕይወት የተረፉ ሰዎችን መብቶችና ፍላጎቶች በአግባቡ ከግምት ውስጥ በማስገባት” በኃላፊነትና በግልፅነት እንዲተዳደር ቁርጠኛ መሆኑን ኮሚሽኑ ገልጿል።

    እአአ በ2016ቱ ምርጫ በአዳማ ባሮው የተሸነፉት ጃሜህ መጀመሪያ ላይ ሽንፈታቸውን ተቀብለው፣ በኋላ ላይ ግን የምርጫውን ውጤት ውድቅ አድርገዋል።

    በመጨረሻም ከቀጣናው አገራትና ከዓለም አቀፉ ማኅበረሰብ በደረሰባቸው ከፍተኛ ጫና በ2017 ከሥልጣናቸው ወርደዋል።

    ሴኔጋልን ጨምሮ ከበርካታ የምዕራብ አፍሪካ አገራት የተውጣጡ ወታደሮች ጃሜህ ከሥልጣን ካልወረዱ በኃይል ለማስወገድ ወደ ጋምቢያ ተሰማርተው ነበር።

    የኃይል እርምጃ ከመወሰዱ በፊት ጃሜህ ከሥልጣን ለመውረድ ተስማምተው ወደ ኢኳቶሪያል ጊኒ ተሰደዋል።

    ጃሜህ ከሥልጣን ከወረዱ በኋላ፣ የቀድሞው ፕሬዝደንት በጋምቢያ 281 ንብረቶች፣ እንዲሁም በአሜሪካ አንድ እና በሞሮኮ አንድ ንብረት እንደነበራቸው የአገሪቱ ብሔራዊ ኮሚሽን አረጋግጧል። በተጨማሪም ከ100 በላይ የባንክ ሒሳቦች ይቆጣጠሩ እንደነበሯቸውም ኮሚሽኑ አስታውቋል።

    ኮሚሽኑ፣ ጃሜህ ከደመወዛቸው ብቻ ይህን ሁሉ ሀብት ሊያፈሩ እንደማይችሉ በመግለፅ፣ ከ300 ሚሊዮን ዶላር በላይ ገንዘብ አላግባብ መጠቀማቸውን ደምድሟል።

    የጃሜህ አገዛዝ የፖለቲካ ተቃዋሚዎችን በመግደል፣ ሰዎችን በግዳጅ በመሰወር፣ በመድፈር እና ስቅየትን ያካተቱ ጥሰቶችን በመፈፀም ይከሰሳል።

    የአገሪቱ የምርመራ ኮሚሽንም፣ በጃሜህ ዘመን በሰፊው በተፈፀሙ የሰብዓዊ መብቶች ጥሰቶች “ከ240 እስከ 250 የሚደርሱ ጋምቢያውያን እና ጋምቢያውያን ያልሆኑ ሰዎች በመንግሥት ወይም በወኪሎቹ እጅ” መገደላቸውን አረጋግጧል።

16. 21 ጥቅምት 2026በጎፋ ዞን በአንድ የፖሊስ አባል ግድያ የተጠረጠሩ ከ60 በላይ ሰዎች በቁጥጥር ሥር ዋሉ

    

    የፎቶው ባለመብት, Arba Minch Police

    በደቡብ ኢትዮጵያ ክልል፣ ጎፋ ዞን፣ ደንባ ጎፋ ወረዳ፣ ሎጤ ቶዣ ስቤ ቀበሌ ውስጥ ረዳት ኢንስፔክተር ሚልኪያስ ዳንኤል መገደላቸውን ተከትሎ ከ60 በላይ ተጠርጣሪዎች በቁጥጥር ሥር መዋላቸውን የወረዳው የመንግሥት ኮምንኬሽን አስታውቋል።

    የፖሊስ አባሉ የተገደሉት ባለፈው ሳምንት ጥቅምት 5/2019 ዓ. ም. ከቀኑ 6 ሰዓት ገደማ መሆኑን ስማቸው እንዳይገለጽ የጠየቁ የወረዳው ነዋሪዎች እና ቤተሰቦቻቸው ለቢቢሲ ተናግረዋል።

    በዚሁ ዕለት ለሎጤ ቶዣ ስቤ ቀበሌ የተመደበ ለመብራት አገልግሎት የሚውል ትራንስፎርመር ወደ ሌላ አካባቢ መወሰድ የለበትም በሚል ምክንያት በአካባቢው ነዋሪዎች ረብሻ ተፈጥሮ እንደነበር አንድ የአካባቢው ነዋሪ አስረድተዋል።

    “ሕዝቡ የመብራት ጥያቄ ነበረው፤ መብራት ኃይል ከሕዝቡ ጋር ተነጋግሮ ነበር ሁለት ትራንስፎርመር ወደ አካባቢው የወሰደው። ‘እኛ ብዙ ሕዝብ ነን’ [የኃይል መጠኑ ከፍ ያለው ትራንስፎርመር] ለኛ መግባት አለበት በሚል ነው ግጭቱ የተፈጠረው” ሲሉ አስረድተዋል።

    ነዋሪው አክለውም ሁኔታውን ለማረጋጋት ወደ አካባቢው የተላኩት የፖሊስ አባላት “ትራንስፎርመሩን በመኪና ጭነው ወደ ሳውላ ከተማ ለማምጣት ሲሞክሩ ‘ለኛ ተብሎ የመጣውን ትራንስፎርመር ወደ ኋላ መውሰድ አትችሉም ብሎ ነዋሪው ግጭት ፈጥሮ ሌሎች [የፖሊስ] አባላት በሩጫ አመለጡ” ብለዋል።

    አክለውም “ሚልኪያስ ዳንኤልን በድንጋይ እና በጦር ወግረው ነው የገደሉት” በማለት ክስተቱን አስረድተዋል።

    የረዳት ኢንስፔክተር ሚልኪያስ አንድ የቤተሰብ አባል እንደገለጹት፤ የቀበሌው ነዋሪ ትራንስፎርመሩን በጫነው መኪና እና ፖሊሶች ላይ ድንጋይ መወርወር ከጀመሩ በኋላ ሚልኪያስ ከሌሎች ባልደረቦች ጋር ማምለጥ እንዳልቻሉ ገልጸዋል።

    “ሕዝቡ ሆ ብሎ፣ ግልብጥ ብሎ ወጥቷል፤ ድንጋይ ይዛል። ፖሊስ ላይም፣ ትራንስፎርመሩን በጫነው መኪና ላይም እየወረወሩነበር” ሲሉ ተናግረዋል።

    ሌሎች የፖሊስ አባላት ወደ ላይ እየተኮሱ ረብሻውን ለማረጋጋት ቢሞክሩም ከአቅማቸው በላይ ስለነበር እንደሸሹ እኒህ የቤተሰብ አባል ገልጸዋል።

    ይሁን እንጂ ረዳት ኢንስፔክተርሚልኪያስ በድንጋይ እግራቸውን በመመታታቸው ማምለጥ አለመቻላቸውን ገልጸው፣ በተወለዱበት ቀበሌ “በድንጋይ ተደብድበው መገደላቸውን” ለቢቢሲ ተናግረዋል።

    ከቀኑ 8 ሰዓት ገደማ “የክልሉ ልዩ ኃይል እና የወረዳ ፖሊስ ኃይል ጨምረው እና መሣሪያ ታጥቀው” ወደ ቀበሌው ከገቡ በኋላ አስክሬኑን ማንሳት እንደቻሉ የቤተሰብ አባሉ አክለዋል።

    በወረዳው በኃላፊነት የሚሠሩ አንድ ምንጭ ለቢቢሲ እንደገለጹት፤ በቀበሌው ከመብራት ዝርጋታ ጋር በተያያዘ ኅብረተሰቡ እርስ በእርስ ግጭት ፈጥሮ ነበር።

    ይህንን ግጭት ለማረጋጋት ከተላኩት የፖሊስ አባላት መካከል ረዳት ኢንስፔክተር ሚልኪያስ መገደላቸውን ገልጸዋል።

    ከግድያው ጋር በተያያዘ 62 ተጠርጣሪዎች ተይዘው የፀጥታ አካላት መሰማራታቸውን በመግለጽ በአሁን ወቅት “አንፃራዊ ሰላም ነው” በማለት ወቅታዊ ሁኔታውን አስረድተዋል።

    ከዚህ ወንጀል ጋር በተያያዘ ከሎጤ ቶዣ ስቤ ቀበሌ 62 ተጠርጣሪዎች በቁጥጥር ሥር ውለው ምርመራ መጀመሩን ገልጸዋል።

17. 21 ጥቅምት 2026የአሜሪካ ልዩ መልዕክተኛ ፑቲንን ለማነጋገር ሩሲያ ሲገቡ፣ ዜሌንስኪ ከአሜሪካ ጋር መረጃ መጋራቱ "አሁን ቀጥሏል" አሉ

    

    የፎቶው ባለመብት, Reuters

    የዩክሬን መሪ፣ ገዳይ የሩሲያ ጥቃቶችን በተመለከተ አሜሪካ የምታደርገው የስለላ መረጃ ማጋራት "አሁን ቀጥሏል" ካሉ በኋላ፣ የአሜሪካ ልዩ መልዕክተኛ ስቲቭ ዊትኮፍ ፕሬዝደንት ቭላድሚር ፑቲንን ለማነጋገር ሩሲያ ገቡ።

    ኪየቭ፣ አሜሪካ ከሰሞኑ ለዩክሬን የስለላ መረጃ አለመስጠቷ ዩክሬናውያን ሕይወታቸውን እንዲያጡ አድርጓል ስትል ከሳ ነበር። ዋሽንግተን ግን ይህንን ክስ "አሳፋሪ" ስትል ውድቅ አድርጋዋለች።

    ቮሎዲሚር ዘለንስኪ ይህንን የተናገሩት ማክሰኞ ዕለት በኦስሎ ከዊትኮፍ ጋር ከተወያዩ በኋላ ነው። አንድ የአሜሪካ ባለሥልጣን ውይይቱን "ገንቢ" ሲል ገልፆታል።

    የዩክሬን ፕሬዝደንት እና የአውሮፓ አጋሮቻቸው፣ በኦስሎ በተስማሙባቸው ሐሳቦች ላይ ምላሽ መስጠት አሁን የሩሲያ ፈንታ ነው ብለዋል።

    ጦርነቱን ለማቆም በሩሲያ በኩል ሊወሰዱ በሚገባቸው እርምጃዎች ላይ ለመወያየት ዛሬ ረቡዕ ሴንት ፒተርስበርግ የገቡት ዊትኮፍ ከፑቲን ጋር ይገናኛሉ።

    ፑቲን ጦርነቱን ለማቆም በቅርብ ጊዜ በተካሔዱ የተለያዩ ጥረቶች ላይ እስካሁን በይፋ አስተያየት አልሰጡም።

    የሩሲያ የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር ሰርጌ ላቭሮቭ ግን፣ ክሬምሊን ዊትኮፍ የሚያቀርቡትን ሐሳብ እንደሚያዳምጥ ገልፀው፣ "ማንኛውንም ፖለቲካዊ ስምምነት የማድረግ" ዕድልን ግን ውድቅ አድርገዋል።

18. 21 ጥቅምት 2026አውስትራሊያዊቷ የፓርላማ አባል ሆን ተብሎ በተፈፀመባቸው የመኪና ጥቃት ሁለቱንም እግሮቻቸውን አጡ

    

    የፎቶው ባለመብት, Reuters

    ባለሥልጣናት ሆን ተብሎ የተፈፀመ ጥቃት ነው ባሉት ክስተት በመኪና የተገጩት የአውስትራሊያ የምክር ቤት አባል ሔለን ሄይንስ ሁለቱንም እግሮቻቸውን ማጣታቸውን ባለቤታቸው አረጋገጡ።

    ፊል ሄይንስ፣ ይህ "አሰቃቂ ክስተት" ባለቤታቸው ከባድ ጉዳት እንዲደርስባቸው ማድረጉን ገልፀው፣ "ልቧ እና አእምሮዋ ግን በጥሩ ሁኔታ ላይ ናቸው" ብለዋል። "በዚህ ሁሉ ሁኔታ ውስጥ ያለው መልካም ዜና በሕይወት መኖሯ ነው" ሲሉም አክለዋል።

    ጥቃቱን በመፈፀም የተጠረጠረው የ43 ዓመቱ ብሬንዳን ኑገንት፣ ከጥቃቱ ጋር በተያያዙ የተለያዩ ወንጀሎች ተከስሶ ረቡዕ ዕለት ለመጀመሪያ ጊዜ ፍርድ ቤት ቀርቧል።

    ኑገንት ሰኞ ዕለት በቶዮታ ላንድክሩዘር መኪናው ገለልተኛዋን የፓርላማ አባል ሄይንስን ከገጨ በኋላ ወዲያውኑ በቁጥጥር ሥር ውሏል።

    ግለሰቡ ጥቃቱን የፈፀመው፣ ከሜልቦርን በስተሰሜን ምሥራቅ 240 ኪሎ ሜትር ገደማ ርቀት ላይ በምትገኘው ዋንጋራታ ከተማ ውስጥ የሄይንስ የምርጫ ክልል ጽሕፈት ቤት መግቢያ አካባቢ ነው።

    ለሄይንስ ሕክምና እየተደረገ ባለበት ሜልቦርን በተደረገ ጋዜጣዊ መግለጫ ላይ "ወደ ጤናዋ የምትመለስበት ጉዞ ረዥምና አስቸጋሪ ሊሆን ይችላል፤ ነገር ግን ሄይንስ የማትበገር መሆኗን እናውቃለን" ሲሉ ባለቤታቸው ተናግረዋል።

    "እሷ ቆራጥ ሰው ነች። የእኛ ድጋፍና ፍቅር ታክሎበት ለማገገም የቻለችውን ሁሉ እንደምታደርግ እናውቃለን። ተስፋ የምናደርገውም ይህንኑ ነው" ሲሉም አክለዋል።

    ባለቤታቸው የሆስፒታሉን ሠራተኞች፣ እንዲሁም በአውስትራሊያና በሌሎች አገራት ለሄይንስ መልካም ምኞታቸውን የገለፁ ሰዎችን አመስግነዋል። ድጋፋቸውን በገንዘብ ማሳየት የሚፈልጉ ሰዎች በህጻናት ላይ ለሚሰራው ዓለም አቀፉ የህጻናት አድን ድርጅት (ሴቭ ዘ ችልድረን) መዋጮ እንዲያደርጉም ጥሪ አቅርበዋል።

    የመኪና ጥቃቱን የፈፀመው ኑገንት ሦስት ክሶች የተመሰረቱበት ሲሆን፣ ክሶቹም ከባድ ጉዳት ያደረሰ አደገኛ የመኪና አነዳድ፣ ሆን ብሎ ከባድ ጉዳት ማድረስ እና በመንግሥት ባለሥልጣን ላይ ጉዳት ማድረስ የሚሉ ናቸው።

    የግድያ ሙከራን ጨምሮ ተጨማሪ ክሶች ሊቀርቡበት እንደሚችሉም ፖሊስ ገልጿል።

19. 21 ጥቅምት 2026ሩሲያ ለዩክሬን ሲዋጋ ይዤዋለሁ በማለት ያሰረችውን አሜሪካዊ መልቀቋ ተሰማ

    

    የፎቶው ባለመብት, Reuters

    ሩሲያ ለዩክሬንን ሲዋጋ ይዤዋለሁ በማለት ያሰረችውን የ74 ዓመት አሜሪካዊ ለመልቀቅ መስማማቷን ፕሬዝዳንት ቭላድሚር ፑቲን መናገራቸውን የአገሪቱ መገናኛ ብዙኃን ዘገቡ።

    ፑቲን ከአሜሪካው አምባሳደር ስቲቭ ዊትኮፍ ጋር በሴንት ፒተርስበርግ ውይይት ባደረጉበት ወቅት ስቴፈን ሃባርድ ወደ ፑልኮቮ አውሮፕላን ማረፊያ ተወስዷል ብለዋል።

    መምህር እና የሚቺጋን ነዋሪ የነበረው ሃባርድ እአአ በ2024 ለዩክሬን ተሰልፎ ተዋግቷል ተብሎ ከተከሰሰ በኋላ ሰባት ዓመት ተፈርዶበታል።

    አቃቤ ሕግ ሞስኮ ከሁለት ዓመት በፊት ዩክሬንን ሙሉ በሙሉ ከወረረች በኋላ ብዙም ሳይቆይ በምሥራቅ ኢዚየም ከተማ በሚገኝ የዩክሬን መከላከያ ዕዝ ውስጥ ሲያገለግል ነበር በሚል ከሶታል።

    የአሜሪካ የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር ቀደም ሲል ሃባርድን "በስህተት ታስሯል" ያለ ሲሆን ማክሰኞ ዕለት ፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ ደግሞ በግለሰቡ ዙሪያ ከፑቲንጋር መወያየታቸውን ተናግረዋል።

    ትራምፕ ለጋዜጠኞች "ምን እንደሚሆን ተመልከቱ፤ ትኩረታችን በሃባርድ ላይ ነው" ብለዋል።

    የቢቢሲ የአሜሪካ የሚዲያ አጋር የሆነው ሲቢኤስ ኒውስ ሃባርድ የጤና እክል እንዳለበት እና ለሕክምና ወደ ቴክሳስ እንደሚወሰድ ዘግቧል።

    ቢቢሲ በጉዳዩ ላይ ከዋይት ሐውስ አስተያየት ቢጠይቅም ወዲያውኑ ምላሽ አላገኘም።

20. 21 ጥቅምት 2026ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ የኒውክሌር ኃይል ማመንጫ ለመገንባት ሦስት ቦታዎች መለየታቸውን ተናገሩ

    

    የፎቶው ባለመብት, Office of the Prime Minister

    ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ የኒውክሌር ኃይል ማመንጫ ለመገንባት ከ30 በላይ ቦታዎች ሲጠኑ መቆየታቸውን ገልጸው ሦስት ቦታዎች መለየታቸውን አስታወቁ።

    ጠቅላይ ሚኒስትሩ ይህንን ያሉት ዛሬ ጥቅምት 11/2019 ዓ.ም. የኢትዮጵያ ኒውክሌር ኃይል ኮሚሽንን በጎበኙበት ወቅት በሰጡት ማብራሪያ ላይ ነው።

    ጠቅላይ ሚኒስትሩ የኒውክሌር ቴክኖሎጂ አሁን ላይ የጥናት ቡድን ተዋቅሮ፣ ተቋሙ በሕግ ተመሥርቶ፣ መሪዎች እና ባለሙያዎች ተመድበውለት፣ እንዲሁም የቢሮ እና የሰው ሀብት ዝግጅቱ ተጠናቅቆ ሙሉ ተቋማዊ ቁመና መያዙን ተናግረዋል።

    አክለውም የኒውክሌር ፕሮጀክቱ የሚገነባበትን ቦታ ለማመቻቸት በሙያተኞች ከ30 በላይ ቦታዎች ሲጠኑ መቆየታቸውን ገልጸው፤ የጥናቱ ሂደት ደረጃ በደረጃ ወደ ሦስት ቦታዎች መለየታቸውን ይፋ አድርገዋል።

    “ከ30 ወደ 13 ገደማ፣ ከዛ አምስት ከዚያ ሦስት እያሉ ቦታ ለይተዋል፤ እነዚህን ቦታዎች እኛ ‘አፕሩቭ’ ማድረግ [ማጽደቅ] አንችልም” በማለት የውጭ ተቋማት የቦታውን አዋጭነት እና ለግንባታው ምቹነት ማረጋገጥ እንደሚኖርባቸው ተናግረዋል።

    የቦታው ምቹነት ከተረጋገጠ በኋላ ቦታውን የማዘጋጀት፣ ቴክኖሎጂውን ከሚሰጥ ተቋም ጋር ስምምነት መፈራረም እንደሚኖር ተናግረዋል።

    ሥራው እንደ ታላቁ የሕዳሴ ግድብ አንዴ ኮንትራት ተሰጥቶ በአጭር ጊዜ የሚጠናቀቅ አለመሆኑን ያብራሩት ጠቅላይ ሚኒስትሩ፣ በርካታ ተቋማትን እና ዲፓርትመንቶችን የሚነካ፣ ሰፊ የሰው ሀብት እና ዝግጅት የሚጠይቅ የረጅም ጊዜ ፕሮጀክት ነው ብለዋል።

    የኢትዮጵያ ኒውክሌር ኃይል ኮሚሽንን ከምክትል ጠቅላይ ሚኒስትሩ፣ ከሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤት አፈ ጉባዔ እና ሌሎች ኃላፊዎች ጋር በመሆን የጎበኙት ጠቅላይ ሚኒስትሩ በማኅበራዊ የትስስር ገጻቸው ባስተላለፉት መልዕክት ተቋሙ ለኢትዮጵያ የረጅም ጊዜ የልማት ርዕይ ከፍተኛ ስልታዊ ጠቀሜታ አለው ብለዋል።

    ኢትዮጵያ እጅግ ከፍተኛ በሆነ እምቅ አቅሟ እና በተትረፈረፈ ተፈጥሯዊ ሀብቷ ለረጅም ጊዜ እንደምትታወቅ ያነሱት ጠቅላይ ሚኒስትሩ አዲሱ ምዕራፍ ደግሞ እነዚህን ሀብቶች ወደ ተጨባጭ ልማት፣ የቴክኖሎጂ እድገት እና ወደ ጋራ ብልጽግና መለወጥ ላይ ያተኮረ መሆኑን ጠቁመዋል።

    ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ የኒውክሌር ኃይል ማመንጫ ግንባታ እንደሚጀመር ይፋ ያደረጉት ጳጉሜ 4/2017 ዓ.ም. ነበር።

    የኃይል ማመንጫ ግንባታውን ይፋ ባደረጉበት ወቅትም "ለሰላማዊ" ዓላማ ብቻ የሚውል እንደሆነም ተናግረዋል። ኢትዮጵያ ልትገነባው ያቀደችው የኒውክሌር ኃይል ማመንጫ ምንድን ነው?

    

    የፎቶው ባለመብት, Abiy Ahmed Ali

    ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ የኢትዮጵያ ኒውክሌር ኃይል ኮሚሽን ለአገሪቱ የረዥም ጊዜ የልማት ርዕይ ከፍተኛ ጠቀሜታ እንዳለው ገልጸዋል።አስተማማኝ የኃይል አቅርቦት ለአጠቃላይ ኢኮኖሚያዊ ሽግግር ማዕከላዊ በመሆኑ፣ የኒውክሌር ቴክኖሎጂ እየጨመረ የመጣውን የኃይል ፍላጎት ለማሟላት ትልቅ ዕድል ይፈጥራል ሲሉም ተናግረዋል።

    ቴክኖሎጂው ከኃይል ምርት ባለፈ በጤና፣ በግብርና፣ በኢንዱስትሪና በአካባቢ ጥበቃ ዘርፎች ለአገራዊ ልማት መሠረታዊ አስተዋጽኦ እንዳለውም በማብራሪያቸው ላይ ጠቅሰዋል።

    ኢትዮጵያ በቀጣዮቹ ዐሥር ዓመታት ውስጥ እያንዳንዳቸው 1 ሺህ 200 ሜጋ ዋት የማመንጨት አቅም ያላቸው ሁለት የኒውክሌር ኃይል ማመንጫ ዩኒቶችን ለመገንባት ዕቅድ እንዳላት ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ ተናግረዋል።

    ይህ በድምሩ 2 ሺህ 400 ሜጋ ዋት ያመነጫል ተብሎ የታቀደው ፕሮጀክት፣ እንደ ውኃ፣ ፀሐይ እና ነፋስ ኃይል በወቅቶች መፈራረቅ አቅሙ የማይዋዥቅ በመሆኑ፣ ዓመቱን ሙሉ ወጥ በሆነ አቅም በሚያመርተው የኃይል መጠን ከታላቁ የኢትዮጵያ ሕዳሴ ግድብ እንደሚበልጥ ጠቅላይ ሚኒስትሩ ገልጸዋል።

    "በእኛ ሁኔታ የምንፈልገው ሁለት ዩኒት እያንዳንዱ 1200 ሜጋ ዋት የሚያመነጭ ነው። ይህንን ለመስራት በጣም ከፈጠንን አስር ዓመት ይፈጃል"።

    የኒውክሌር ኢንቨስትመንት የመጀመሪያ ወጪው ከፍተኛ ቢሆንም፣ አንዴ ከተገነባ ከ60 እስከ 100 ዓመታት የሚዘልቅ እና ለትውልድ የሚተርፍ ፕሮጀክት ነው ሲሉም አክለው ተናግረዋል።